Şizofrenide psikososyal yaklaşımlar: Ayaktan hastalar

Özet

Amaç: Şizofreninin pozitif belirtileri psikotrop ilaç tedavisine iyi yanıt vermektedir. Ancak psikotrop ilaç tedavisinden yarar gören hastalar bile kişiler arası ilişkilerde yetersizlik, işsizlik, yaşam kalitesinde azalma gibi sorunlarla karşı karşıya kalmaktadır. Bu nedenle, şizofreninin tedavisinde psikososyal yaklaşımlara da yer verilmelidir. Bu çalışmanın amacı, şizofrenide psikotrop ilaç tedavisine ek olarak psikososyal yaklaşımların hastaların gidişini ve aile işlevlerini nasıl etkilediğini araştırmaktır. Yöntem: Şizofrenik bozukluk tanısıyla en az bir kez yatırılarak tedavi uygulanan hastalar belirlendi. Hastalara ve ailelerine çalışma hakkında bilgi verilerek katılma konusunda onayları alındı. Çalışma 23 hasta ile tamamlandı. Hastalara Sosyodemografik Bilgi Formu uygulandı. Çalışmanın başında ve sonunda hastalara Kısa Psikiyatrik Değerlendirme Ölçeği (KDPÖ), Yaşam Kalitesi Ölçeği (WHOQOL-TR), Aile Değerlendirme Ölçeği (ADÖ), Özgül İşlev Düzeyi Ölçeği (ÖİDÖ) ve Çok Boyutlu Algılanan Sosyal Destek Ölçeği (ÇBASDÖ) uygulandı. Üç ay sürdürülen bu çalışmada, çalışma ekibi bir psikiyatrist ve bir psikiyatri hemşiresinden oluştu. Çalışma ekibi iki haftada bir olmak üzere hastaları evinde toplam 6 kez ziyaret etti. Bulgular: Üç ay sonunda hastaların sosyal işlevselliğinde artış ve aile ilişkilerinde düzelme gözlenmiştir. Hastaların çalışma sonundaki ölçek puanları başlangıç puanlarıyla karşılaştırıldığında, KPDÖ ortalama puanı başlangıç ortalama puanına göre anlamlı düzeyde daha düşük; WHOQOL-TR, ÖİDÖ ve ÇBASDÖ ölçek ya da bazı alt ölçek ortalama puanları başlangıç ortalama puanlarına göre anlamlı düzeyde daha yüksek bulunmuştur. Tartışma: Bu çalışmanın sonuçları şizofreni hastalarında psikososyal yaklaşımların özellikle sosyal işlevsellik, aile ilişkileri ve yaşam kalitesini artırma yönlerinden yararlı olduğunu göstermiştir. Ancak bu çalışmada örneklem görece küçüktür ve çalışma süresi kısadır. Bu nedenle, psikososyal yaklaşımların daha büyük örneklemle ve daha uzun süre uygulanması önerilir.