Sağlık Okuryazarlığının Diyet Kalitesine Etkisi

Özet

Amaç: Bu kesitsel araştırma, üniversite öğrencilerinin sağlık okuryazarlığı düzeyinin diyet kalitesine etkisini belirlemekamacıyla yürütülmüştür.Bireyler ve Yöntem: Çalışmaya Erciyes Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi Beslenme ve Diyetetik Bölümü (BD), TurizmFakültesi (TF) ve Spor Bilimleri Fakültesindeki (SB) 580 gönüllü öğrenci dâhil edilmiştir. Sağlık okuryazarlığı “En YeniYaşamsal Bulgu Testiyle (NVS)”, diyet kalitesi “Sağlıklı Yeme İndeksi-2015 (SYİ-2105)”le saptanmıştır. Veriler yüz yüze görüşmeyöntemiyle toplanmış, antropometrik ölçümler yapılmıştır. p<0.05 değeri istatistiksel olarak anlamlı kabul edilmiştir.Bulgular: Yeterli sağlık okuryazarlığı olanların oranı sırasıyla en yüksek BD (%99.2), daha sonra SB (%53.2), en az TF(%31.2) öğrencilerinindir (p<0.001). Sağlık okuryazarlığı düzeyinin TF (2.59±1.97) ve SB (3.48±1.87) öğrencilerinin sınırlı, BDöğrencilerinin (5.55±0.68) yeterli olduğu saptanmıştır. Sağlık okuryazarlığı düzeyi yeterli olan öğrencilerin SYİ-2015 puanı(56.30±9.73), sınırlı (54.26±9.61) ve yüksek olasılıklı sınırlı (53.77±9.52) olanlardan anlamlı olarak daha yüksektir (p=0.037)Sağlık okuryazarlığı düzeyi ile diyet kalitesi arasında pozitif yönlü zayıf anlamlı korelasyon saptanmıştır (rho=0.123,p=0.003). Bireylerin bel çevresi ve bel/kalça oranıyla NVS puanı, bel/kalça oranıyla SYİ-2015 puanı arasında negatif yönlüzayıf korelasyon bulunmuştur (p<0.05).Sonuç: Sağlık okuryazarlığı düzeyindeki artış diyetin kalitesini olumlu yönde etkilemekte, daha sağlıklı beslenme alışkanlığınasahip olunduğunu göstermektedir. BD öğrencilerinin sağlık okuryazarlığı düzeyinin ve diyet kalitelerinin SB ve TFöğrencilerine göre yüksek olması beklenen bir sonuçtur. Ancak BD öğrencileri için de SYİ-2015 puanı beklenenin altındadırve diyetlerinin kalitelilerinin iyileştirilmesi gerekmektedir. Beslenmeyle yakından ilişkili olan TF ve SB fakültelerinin eğitimmüfredatlarındaki beslenme ile ilgili derslerin sayısı ve saatlerinin artırılması önerilir.

Abstract

Aim: This cross-sectional study was conducted to determine the effect of university students’ health literacy level on diet quality. Subjects and Method: A total of 580 volunteer students from Erciyes University Faculty of Health Sciences Department of Nutrition and Dietetics (ND), Tourism Faculty (TF), and Sport Sciences Faculty (SS) were included in the study. Health literacy was determined by the “Newest Vital Signs Test (NVS)” and diet quality by the “Healthy Eating Index-2015 (HEI-2105)”. The data were collected by face-to-face interview method and anthropometric measurements were made. A value of p <0.05 was considered statistically significant. Results: The proportion of those with sufficient health literacy is the highest in ND (99.2%), then in SS (53.2%), and the least in TF (31.2%) students (p<0.001). It was determined that the level of health literacy was limited for TF (2.59±1.97) and SS (3.48±1.87) students, while BD students’ (5.55±0.68) were sufficient. The HEI-2015 score of students with a sufficient level of health literacy (56.30±9.73) is significantly higher than those with limited (54.26±9.61) and high probability limited (53.77±9.52) (p= 0.037). A positive weak significant correlation was detected between health literacy level and diet quality (rho= 0.123, p= 0.003). A negative weak correlation was found between the NVS score, the waist circumference, and the waist/hip ratio of the individuals and, the waist/hip ratio and the HEI-2015 score (p<0.05). Conclusion: The increase in the level of health literacy positively affects the quality of the diet, indicating a healthier eating habit. It is an expected result that the health literacy level and diet quality of ND students are higher than the SS and TF students. But still expected score is low for the ND students and their diet need improvement. It is recommended to increase the number and hours of courses on nutrition in the education curriculum of the TF and SS faculties closely related to nutrition.