İş Stres Düzeyinin Çalışanlarda Beslenme Durumu, Diyet Kalitesi ve Antropometrik Ölçümlere Etkisinin Değerlendirilmesi

Evaluation of the Effect of Job Stress Level on Employment Conditions, Diet Quality and Anthropometric Measurements

Özet

Amaç: İş yaşamında stresin artması ile çalışanlarda depresyon ve kaygı gibi psikolojik; obezite ve kalp hastalıkları gibi fizyolojik zararlar oluşabilmektedir. Stresin, diyetteki sağlıksız seçimlerle ve iştah üzerindeki etkileriyle sağlık sorunlarına yol açabileceği ileri sürülmektedir. Bu çalışmada, iş stresi ve geriliminin beslenme durumu ve antropometrik ölçümler üzerine etkisinin değerlendirilmesi amaçlanmıştır. Bireyler ve Yöntem: Araştırma, bir devlet üniversitesinde idari personel, temizlik personeli ve aşçı olarak çalışan 20-65 yaş arası 34 kadın ve 150 erkek ile yürütülmüştür. Bireylerin beslenme alışkanlıklarını, iş stres durumlarını belirlemek amacıyla anket formu uygulanmıştır. Bireylerin 24 saatlik besin tüketim kayıtları ile Sağlıklı Yeme İndeksi (SYİ) puanları hesaplanmış; antropometrik ölçümleri alınmıştır. Bulgular: İş gerilimi olmayan ve SYİ puanı kötü düzeyde olanların oranı idari personelde daha düşük bulunmuştur. İş gerilimi olmadığı durumda da aşçıların %76.9’unun, temizlik personelinin %89.5’unun ve idari personelin %67.9’unun bel kalça oranlarının yüksek olduğu ve bu durumun obezite ile ilişkili hastalıklar açısından risk oluşturabileceği belirlenmiştir. İş gerilim durumuna göre temizlik personelinin yağ, posa, B1, B2, C vitamini, niasin, magnezyum ve demir alımları anlamlı bir fark göstermiştir (p<0.05). Temizlik personelinin yağ, posa alımları iş stresi puanı ile anlamlı negatif bir ilişki göstermiştir (p<0.05). İdari personelde ise iş stresi puanı, meyve suyu puanı ve sodyum puanı ile pozitif, sebze puanı, proteinli besin alım puanı ile negatif korelasyon göstermiştir. İdari personelin, iş yükü puanı beden kütle indeksi, bel çevresi ile negatif bir ilişki göstermiştir (p<0.05). Sonuç: İş stresi bireylerin beslenme kalitelerini ve antropometrik ölçümlerini etkileyen bir faktördür. İş yerinde sağlıklı beslenme alışkanlıklarını kazandırmak ve iş stresini azaltmak için stratejilerin geliştirilmesi gereklidir.

Abstract

Aim: As a result of increased stress in work life, psychological problems such as depression and anxiety; physiological damages such as obesity and heart diseases can occur in employees. It has been suggested that stress can cause health problems, with unhealthy choices in diet and overall effects on appetite. The aim of this study was to evaluate the relationship between job stress (JS) level, work strain (WS) and nutritional status and anthropometric measurements. Subjects and Method: This study included 34 women and 150 men aged 20-65 years working as administrative staff (AS), cleaning staff (CS) and cook at a public university. A questionnaire was applied to determine the nutritional habits and JS situations of individuals. The individuals’ 24-hour food consumption recalls and Healthy Eating Index (HEI) scores were calculated; anthropometric measurements were taken. Results: The ratio of those who have poor work strain (WS) and HEI score was lower in AS. In cases where there was no WS, it was determined that 76.9% of the cooks, 89.5% of the CS and 67.9% of the AS have high waist-hip ratios and this may cause a risk for obesity related diseases. The intake of fat, fiber, magnesium, iron, niacin, vitamins B1 , B2 and C showed a significant difference according to the WS status in CS (p<0.05). CS’s fat and fiber intakes showed a significant negative relationship with JS score (p<0.05). In AS, JS score was positively correlated with, fruit juice and sodium score, and negative correlated with vegetable and protein food intake score. The AS’s workload score showed a negative relationship with body mass index and waist circumference (p<0.05). Conclusion: JS is a factor affecting individuals’ nutritional quality and anthropometric measurements. Strategies need to be developed to gain healthy eating habits and reduce JS.