Diyet Enerji Yoğunluğunun Diyet Kalitesi ve Antropometrik Ölçümler ile İlişkisi

The Relationship of the Diet Energy Density with the Diet Quality and the Anthropometric Measurements

Özet

Amaç: Bu çalışma, yetişkin bireylerde diyet enerji yoğunluğunun, diyet kalitesi ve antropometrik ölçümler ile olan ilişkisiniincelemek amacıyla yapılmıştır.Bireyler ve Yöntem: Çalışmaya 19-65 yaş arası 271 yetişkin dâhil edilmiştir. Katılımcılara sosyo-demografik verilerininsorgulandığı bir anket formu yüz yüze görüşme yöntemi ile uygulanmış, bireylerin antropometrik ölçümleri alınmıştır.Ayrıca katılımcılardan 24-saatlik geriye dönük besin tüketim kaydı alınmıştır. Besin tüketim kaydı aracılığı ile diyet kalitesive diyet enerji yoğunluğu hesaplanmıştır. Diyet kalitesinin belirlenmesinde “Diyet Kalite İndeksi-Uluslararası (DKİ-U)”ölçeği kullanılmıştır. Diyet enerji yoğunluğu ise “sadece katı yiyecekler” ve “katı yiyecekler + içecekler” olmak üzere ikifarklı hesaplama yöntemi kullanılarak hesaplanmıştır.Bulgular: Çalışmaya katılan bireylerin yaş ortalamaları 27.9 ± 10.60 yıldır. Katılımcıların “sadece katı yiyecekler” ortalamadiyet enerji yoğunluğu 1.43 ± 0.49 kkal/g, “katı yiyecekler + içecek” ortalama diyet enerji yoğunluğu 1.19 ± 0.42 kkal/g olup,erkeklerin ortalama değerleri kadınlardan daha yüksektir (p>0.05). Katılımcıların diyet kalite indeksi 47.8 ± 9.79 puan oluperkeklerin indeks puanları kadınlardan daha yüksektir (p>0.05). Diyet kalitesi iyi olan katılımcıların diyet enerji yoğunluğu,kötü olanlara kıyasla daha düşüktür (p<0.001). Her iki yöntemle hesaplanan diyet enerji yoğunlukları ile diyet kalitesi arasındanegatif yönlü anlamlı ilişki saptanırken, antropometrik ölçümler ile diyet kalitesi arasında bir ilişki saptanamamıştır.Sonuç: Diyet enerji yoğunluğunun yüksek olması, diyet kalitesinin kötü olması ile ilişkilendirilirken, beden kütle indeksi,vücut ağırlığı, bel/boy ve bel/kalça oranları ile istatistiksel olarak anlamlı ilişkiler saptanamamıştır. Diyet kalitesininkötü olması ve yüksek enerji yoğunluklu beslenmenin sağlık üzerine olumsuz etkilerini gösteren çalışmalar göz önündebulundurulduğunda, diyet kalitesini arttıracak enerji yoğunluğu düşük bir beslenme tarzının benimsenmesi önemlidir.Diyet enerji yoğunluğunun antropometrik ölçümler ile ilişkisini yansıtan daha çok çalışmaya ihtiyaç duyulmaktadır.

Abstract

Aim: This study was conducted to examine the relationship between dietary energy density, diet quality and anthropometric measurements in adults. Subjects and methods: 271 adults between the ages of 19-65 were included in the study. A questionnaire examining the sociodemographic data of the participants was applied by face to face interview method, and the anthropometric measurement values of the individuals were obtained. Additionally, a 24-hour retrospective dietary intake record was obtained from the participants. Diet quality and diet energy density were calculated through dietary intake record. “Diet Quality Index-International (DQI-I)” was used in determining the diet quality. Dietary energy density was calculated using two different calculation methods: “solid only” and “solid + drinks”. Results: The mean age of the individuals participated in the study was 27.9 ± 10.60 years. The average dietary energy density of the participants “solid only” was 1.43 ± 0.49 kcal/g, “solid + beverage” mean diet energy density was 1.19 ± 0.42 kcal/g, and the mean values of men were higher than women (p>0.05). Participants’ diet quality index was 47.8 ± 9.79 point and index scores of men were higher than women (p>0.05). Participants with good diet quality had lower dietary energy density than those with poor diet quality (p<0.001). While a significant negative relationship was found between diet energy densities calculated by both methods and diet quality, no relationship was found between anthropometric measurements and diet quality. Conclusion: While high dietary energy density was associated with poor diet quality, no statistically significant correlations were found with body mass index, body weight, waist/height and waist/hip ratios. Considering the studies showing the negative effects of poor diet quality and high energy density diet on health, it is important to adopt a low energy density diet that will increase diet quality. More studies are needed to reflect the relationship between dietary energy density and anthropometric measurements.