Kentsel Negatif Dışsallık Olarak Trafiğe Bağlı Hava Kirliliği: Kentsel Kamu Maliyesi Bağlamında Çözüm Önerisi

Traffic-Induced Air Pollution As Negative Urban Externality: Solution Offer in The Context of Urban Public Finance

Özet

Antik Çağ’dan beri tarihsel süreç içerisinde dinamik bir kavram olarak yer alankent, özellikle sanayileşme, teknolojik gelişme ve ekonomik yapılardaki değişim ilebirlikte daha fazla öne çıkmaya başlamıştır. Nüfusun belirli bölgelerde daha fazlabirikmesi ve bu bölgelerin ekonomik ve toplumsal özelliklerinin diğer bölgelerdenfarklılaşması kent özelinde dikkat çeken hususlardandır. Kent sayısında vekentleşmedeki artış beraberinde birtakım sorunları da getirmektedir. Kentlerdesürdürülebilirliğin sağlanabilmesi için bu sorunların çözümlenmesi gerekmektedir.Dışsallık kavramı genellikle belli bir bölgeden bağımsız olarak ele alınmıştır. Ancakkentlerde karşılaşılan dışsallıklar bu çalışmada kent sınırları içerisinde incelenmesigereken bir konu olarak değerlendirilmektedir. Bu kapsamda kentsel alanlardakihava kirliliği bu dışsallıklardan biridir. Kentlerde hava kirliliğine neden olan enönemli unsur trafik yoğunluğu olarak karşımıza çıkmaktadır. Çalışmanın amacıkentlerdeki trafiğe bağlı hava kirliliğinin azaltılmasına yönelik kentsel kamu maliyesiaracı olarak vergilerin uygulanabilirliğini incelemektir. Bu bağlamda çalışma üç anabölümden oluşmaktadır. Öncelikle kent kavramı ve kentsel hizmetler ele alınmaktadır.İkinci bölümde kentsel açıdan dışsallıklar teorisi incelenmektedir. Üçüncü bölümdeise kentlerdeki hava kirliliğini önlemeye yönelik vergi önerisinde bulunulmaktadır. Buöneri, Türkiye’de kentlerdeki araç sayısı ve hava kirliliği dikkate alınarakoluşturulmuştur. Sonuç olarak kentlerde uygulanacak bir ek taşıt vergisi ile havakirliliğinin azaltılması hedeflenmektedir. Çalışmada değerlendirilen teori sonucundaTürkiye’de ek taşıt vergisi ile elde edilen gelirin, kentlerde yeşil alanların artırılmasıiçin kullanılması ile hava kirliliğinin azaltılması sağlanacaktır.

Abstract

Urban, which has been a dynamic concept in the historic process since Ancient Age, has become more prominent especially with industrialisation, technological advancement and change in economic structures. The population accumulates more in particular regions and the economic and social characteristics of these regions differ from other regions are among the remarkable points in the urban. The increase in the number of urban and urbanisation brings with some problems. These problems ought to be solved in order to ensure sustainability in urban areas. The concept of externality is generally tackled independent of a particular region. However, externalities which come up in urban areas are considered as a subject that should be examined within the urban concept in this study. In this context, air pollution in urban areas is one of these externalities. The most important factor that causes air pollution in urban areas is the traffic jam. The aim of the study is to investigate the applicability of taxes as an urban public finance tool for reducing traffic-related air pollution in urban areas. As such, the study consist of three main sections. First of all, the concept of urban and urban services are discussed. In the second section, the theory of externalities in urban perspective is examined. In the third section, a tax proposal is offered to prevent air pollution in urban areas. This proposal is made by considering the number of vehicles and air pollution in metropolitans in Turkey. As a result, it is aimed to reduce air pollution with an additional vehicle tax to be applied in metropolitans. The use of the income obtained from the additional vehicle tax to increase green areas in metropolitans will support this aim.