Oldukça düşük frekanslı manyetik alan ve mangan’ın kemik mineral içeriği ve yoğunluğu üzerine etkileri

The effect of extremely low frequency magnetic field and manganese on bone mineral content and density

Özet

Bu çalışmada günlük yaşamda maruz kalınan oldukça düşük frekanslı (ELF) manyetik alanın (MA) kemik dokusu üzerine etkilerini araştırmayı amaçladık. Çalışmamızda 64 adet erkek Wistar-Albino sıçan kullanıldı. Rastgele sekizerli eşit gruplara bölünen sıçan’lara 45 gün süreyle uygulama yapıldı.1. gruba 1,5 mT şiddetindeki ve 50 Hz frekanslı MA 4 saat/gün uygulandı. 2., 3. ve 4. grup sıçan’lara ise sırasıyla 3.75 mg/kg, 15 mg/kg ve 60 mg/kg mangan (Mn) ile birlikte 1. gruba verilen ile aynı düzeyde MA verildi. 5. gruba (3.75 mg/kg/gün), 6. gruba (15 mg/kg/gün) ve 7. gruba (60 mg/kg/gün) dozda Mn verildi. Sekizinci grup sıçan kafes kontrol olarak kullanıldı. Tüm grupların toplam kemik mineral içeriği (TKMİ)ve toplam kemik mineral yoğunluğu (TKMY) değerleri ölçüldü. TKMİ yönünden 8. grup ile diğer gruplar karşılaştırıldığında; 3., 4. ve 7. grup ile anlamlı değişiklik olduğu saptandı (p<0.05). Sonuçlarımız MA’nın, Mn verilen sıçan’larda KMİ artışlarına katkıda bulunduğu ve TKMİ artışlarını stimüle edebildiği şeklinde yorumlanabilir.

Abstract

The aim of this study was to investigate the effect of extremely low frequency magnetic field (ELF MF) on bone that exposed us in our daily life. In our study, sixty four male Wistar-Albino rats were used. The rats were exposed to ELF MF (50Hz, 1.5mT) during 4 hours/day for 45 days. The experimental rats were divided into eight groups (n=8 per group). The groups were as follows; only ELF MF was exposed to 1.group, the ELF MF was exposed to the 2., 3. and 4.groups with the doses manganese (Mn) of 3.75 mg/kg, 15mg/kg and 60mg/kg respectively, the 5., 6. and 7.groups received Mn with the doses of 3.75 mg/kg, 15mg/kg and 60mg/kg respectively and lastly the 8.group was used as a control group (cage control). Total bone mineral content (TBMC) and total bone mineral density (TBMD) of rats were determined by dual-energy X-ray absorptiometry (DXA). Measurements were recorded for all groups and the levels were compared with the control group. The levels of TBMC increased significantly in 3., 4. and 7. groups compare to control group (p<0.05). However, significant differences was not found in relation to the levels of TBMD between groups. The following results could be derived for this study; i) an additive effect of EMF was observed in increasing of bone mineral content for the groups with manganese ii) EMF stimulates the increasing of TBMD iii) manganese has a positive effect on bone tissue.