Dergiler / Çocuk ve Gençlik Ruh Sağlığı Dergisi / 2003 / Cilt: 10 - Sayı: 2
Dikkat eksikliği hiperaktivite bozukluğu alt gruplarında Conners öğretmen ve anababa ölçeklerinin ayırıcı özellikleri
- Sayfa
- 50–57
- DOI
- —
Özet
Amaç: Bu araştırmada Conners Anababa ve Öğretmen Derecelendirme Ölçeklerinin alt ölçek puanlarının Dikkat Eksikliği Hiperaktivite Bozukluğu (DEHB) alt gruplarına göre farklı olup olmadıklarının ve DEHB grubunun yaş ve cinsiyet değişkenleriyle ilişkisinin belirlenmesi amaçlanmıştır. Yöntem: İki aşamalı psikiyatrik değerlendirme sonucunda DEHB tanısı konan 6-11 yaş arası 105 olgunun anne ve babalarına Conners Anababa Derecelendirme Ölçeği, öğretmenlerine Conners Öğretmen Derecelendirme Ölçeği uygulanmıştır. DEHB grubunda yaş ve cinsiyet değişkenlerinin, DEHB alt gruplarının ve ek tanıların Conners Ölçeklerinden elde edilen alt ölçek puanlarına yansıması ve ayrıştırma güçleri istatistiki olarak analiz edilmiştir. Bulgular: DEHB grubunda yaş ve cinsiyet değişkenlerinin Conners Ölçeklerinin alt ölçek puanlarına etkisinin analizinde yaş temel etkisi ile yaş ve cinsiyet ortak etkisi hiçbir Conners alt ölçeğinde anlamlı bulunmamıştır. Öğretmen ölçeğinin dikkat eksikliği alt ölçeğinde ise cinsiyet temel etkisinin anlamlı olduğu saptanmış ve kızların daha yüksek puanlar aldıkları belirlenmiştir. DEHB üç alt grubunun birbirleri arasında anlamlı fark ortaya koyan alt ölçeğin öğretmen ölçeğinin Dikkat eksikliği alt ölçeği olduğu belirlenmiştir. DEHB olgularında, ek olarak Karşıt Olma Karşı Gelme (KGB) ve Davranım Bozukluğu (DB) tanılarını da alan grupların ana-baba ölçeğinin dikkat, KGB, DB alt ölçeklerinde anlamlı olarak farklılaştığı bulunmuştur. Tartışma: Bu çalışma Conners Derecelendirme Ölçeklerinin DEHB klinik alt gruplarını belirlemede yol gösterici olmakla birlikte belirli sınırlılıklarının olduğunu göstermiştir. Öğretmen değerlendirmelerinde Dikkat eksikliği alt ölçeğinin üç alt grubu birbirinden ayırabilmesinin çocukları sınıf içinde ve akademik uğraşılar sırasında gözleme şansı olan öğretmenlerin bozukluğun dikkatsizlik boyutunu daha nesnel değerlendirmeleriyle ilişkili olabileceği ileri sürülmüştür. KGB-DB ek tanılarını alan DEHB'li çocukların anababalan tarafından daha hareketli ve dikkatsiz olarak değerlendirilmesinde ise ek olarak var olan davranışsal bozuklukların etkisi olduğu düşünülmüştür.
Abstract
Objective: To test Conners Parent and Teacher Rating Scales discriminative properties for Attention Deficit Hyperactivity Disorder (ADHD) subtypes and to determine relations with age and gender variables of a clinical group of children with ADHD. Method: Parents and teachers of 105 children aged 6-11, diagnosed as ADHD, were administered Conners Parent Rating Scales and Conners Teacher Rating Scales, respectively. Conners subscale scores were analysed in terms of age, gender, ADHD subtypes and comorbid diagnostic effects. Conners sub-scale discriminative properties were also evaluated. Results: There were no age main effects or age and gender interaction effects for any of the Conners' sub-scales. Girls scored significantly higher on the attention deficit sub-scale of the teac-her ratings. Attention deficit sub-scale of Conners Teacher Rating Scale discriminated between the three subtypes of ADHD. Conners Parent Rating Scales could discriminate clinical groups with comorbid OpposiOonal Defiant Disorder (ODD) and Conduct Disorder (CD). Discussion: Conners Rating Scales are effective in discriminating ADHD subtypes but with some limitations. The discriminative power of teachers' attention deficit ratings for ADHD subtypes seemed to stem from teachers' opportunity to observe children objectively during classwork. Parents perceived their children with ODD and CD comorbidity to be more hyperactive and inattentive possibly due to a halo effect.