FOSTER JOSEPH SAYERS RESERVUARINDA HEC-RAS PROGRAMI KULLANARAK SEDİMENT HARAKETİ TAHMİNİ

Özet

Akarsuyun taşıdığı sediment barajların ekonomik ömrünü belirleyen temel parametredir. Taşınansedimentin rezervuarda birikmesi sonucu rezervuarın depolama kapasitesi azalmaktadır. Rezervuardabiriken sediment miktarı ve birikimin olduğu yer için birçok program kullanılmaktadır. Bu programlardanbiri de HEC-RAS programıdır.Bu makalede, Foster Joseph Sayers Rezervuarında tek-boyutlu (1-B) sediment haraketi tahmini içinHEC-RAS 5.0.3 versiyonu kullanılarak sediment simulasyonu yapılmıştır. Kullanılan programda hemyarı-düzensiz akım methodu hem de düzensiz akım methodu üç hareket denklemi ile kullanılmıştır. Budenklemler; Ackers-White denklemi, Engelund-Hansen denklemi ve Laursen denklemidir. Ackers-Whitedenklemi ile sediment hareketini tahmin edebilmek için rezervuardaki dane dağılımının değişmesinebağlı olarak denklem parametrelerini değiştirilmesi gerekir. Simulasyon boyunca erozyon vedeposizyondan sonraki dane çapı dağılımındaki belirsizliğin üstesinden gelmek için Ackers-Whitedenkleminde dört farklı senaryo oluşturulmuştur. Bu senaryolar yatağın dane dağılımındaki d35değerinin dört farklı değer (dört senaryo) olması durumuna göre oluşturulmuştur. Sedimentsimulasyonunda kullanılmak üzere Digital Elevation Models (DEMs), kesit alanlarındaki ölçüler vehidrolojik kayıtlar kullanılmıştır. Yapılan çalışmalar sonucunda kullanılan akım metodunun simülasyonsonucu elde edilen tuzak verimliliğinde önem teşkil ettiği ve Ackers-White denkleminin yatağın danedağılımına göre kalibre edilerek daha gerçeksel simulasyon yapılacağını ortaya konmuştur.