OSYAL GÜVENLİK HAKKI BAĞLAMINDA TÜRKİYE’DE YABANCILARIN SİGORTALILIĞI

Özet

Kişilerin kaçınılmaz olan olaylara veya öngörülemeyen bazı riskle-re (ölüm, yaşlılık, malullük, hastalık, işsizlik, iş kazası gibi) karşı kendi-lerini maddi açıdan güvence altına alma isteği neredeyse tarihin başlan-gıcından bu yana bulunmaktadır. Bu isteğin gerçekleştirilmesi amacıyla geliştirilen yöntemler, modern toplumlarda gelişmiş sosyal güvenlik sistemlerinin temelini oluşturmuştur. Sosyal güvenlik sistemleri, doğru-dan sosyal güvenlik hakkının hayata geçirilmesine hizmet ederler. Dev-letlere, hâkimiyetinde bulunan kişilere sosyal sigorta, sosyal yardım ve hizmetlerden yararlandırılmalarını sağlamak üzere gerekli teşkilatı kur-ma ödevini yükleyen, kişilere ise devletten sosyal güvenliklerinin sağ-lanmasını talep etme yetkisi veren sosyal güvenlik hakkı, çeşitli uluslara-rası sözleşmelerde güvence altına alınmış temel hak ve özgürlüklerden-dir. Bu sözleşmeler uyarınca sosyal güvenlik hakkından yalnızca ilgili devletin vatandaşları değil aynı zamanda o devlet ülkesinde bulunan yabancılar da belirli koşullar altında faydalanabilir. Türk hukukunda da taraf olunan uluslararası sözleşmeler ve Anayasa hükümleri gereğince yabancıların sosyal güvenlik hakkının kapsam ve koşulları ile ilgili çeşit-li düzenlemeler öngörülmüştür. Bu düzenlemelerden yabancıların sigorta haklarına ilişkin olanlar çalışmamızın konusunu oluşturacaktır.

Abstract

It has been almost since the beginning of history that people want to secure themselves against unavoidable incidents or some unforeseen risks (such as death, old age, invalidty, illness, unemployment, occupati-onal accidents). The methods developed to achieve this desire have been the basis of advanced social security systems in modern societies. Social security systems directly serve for carrying out social security right. The social security right which enjoins states to establish the necessary or-ganization in order to ensure that the people enjoy social security, social assistance and services to states; authorizes individuals to demand so-cial security from the state is a fundamental right and freedom guaran-teed by various international conventions. In accordance with these con-ventions not only citizens of the state concerned but also foreigners in that state can benefit from social security under certain conditions. In accordance with international conventions to which Turkey is a party and provision of the Constitution, various regulations regarding the scope and conditions of the social security right of foreigners have been provided in Turkish law. The regulations relating to social insurance rights of foreigners will constitute the subject of our study.