PSYCHOLOGICAL AND JUDICIAL FACTORS INFLUENCING ON DECISION MAKING

Özet

Decision making is one of the most importantability of human. This high level cognitiveability occurs as a result of processeslike perception, thinking, reasoning and realizing.In addition to this, decision making hasdimensions like problem solving, critical judgments,and deliberation on uncertainty, electing,and making a choice. All of these processesand dimensions are open to variouspsychological and cognitive effects. Decisionmaking is a process of a reveal of willpowerthat is a process not only an ordinary flow ofdaily life but also the sharpest points of law.As for Judiciary decision making, it is a crucialand important business that all of these processesand dimensions as well as underlyinglaws and other judiciary factors.The goal of this article is to provideawareness about decision making in the directionof studies and obtained information.A lot of factors, such as cognitive, psychological,emotional intelligence, personality, andjudicial factors affect decision making. Scrutinizedthese factors with literature review andstrive to present for consideration of decisionmakers. Intersecting points of psychologyand law are mentioned in this interdisciplinarystudy. It is thought that the scientificapproaches and analyses in this article willbenefit most especially for high level decisionmakers and judges.

Abstract

Karar verme insanın sahip olduğu en önemli kabiliyetlerden birisidir. Bu üst düzey bilişsel kabiliyet, algılama, düşünme, muhakeme ve idrak etme gibi süreçlerin neticesinde meydana gelmektedir. Bununla birlikte karar verme, problem çözme, kritik kararlar alma, belirsizlikler üzerinde düşünme, seçim yapma ve tercih etme gibi boyutlara sahiptir. Tüm bu süreç ve boyutlar çeşitli psikolojik ve nörobilişsel etkilere açıktır. Karar verme günlük hayatın olağan akışının yanı sıra hukukun en keskin noktalarına kadar iradenin ortaya çıktığı bir süreçtir. Hukuki karar verme ise bu insani süreç ve boyutların yanı sıra kanunlar ve yargısal diğer unsurlar temelinde ciddi ve önem arz eden bir iştir. Bu makalenin yazılmasındaki amaç, karar verme süreçleri hakkında yapılan araştırmalar ve elde edilen bilgiler doğrultusunda bir farkındalık artışının sağlanmasıdır. Karar vermeyi etkileyen, bilişsel, psikolojik, duygusal zeka, kişilik özellikleri ve yargısal faktörler gibi birçok etken bulunmaktadır. Literatür taraması ile bu faktörler incelenmiş ve karar vericilerin dikkatine sunulmaya çalışılmıştır. Disiplinlerarası olan bu çalışmada psikoloji ile hukuğun kesiştiği noktalara temas edilmiştir. Makalede yer alan bilimsel yaklaşımların ve yapılan analizlerin, özellikle de üst düzey karar vericilere ve yargıçlara fayda sağlayacağı düşünülmektedir.