Dergiler / Lalahan Hayvancılık Araştırma Enstitüsü Dergisi / 2009 / Cilt: 49 - Sayı: 1

Esmer ırk ineklere ait laktasyon eğrisi parametrelerinin farklı matematiksel modellerle tespiti ve bu parametrelere bazı çevresel faktörlerin etkisi

Determination with different mathematical models of lactation curve parameters of Brown swiss cows and the effects of some environmental factors on these parameters

Sayfa
17–26
DOI
—

Özet

Erzurum Atatürk Üniversitesi Araştırma Çiftliği’nde yetiştirilen Esmer ırkı ineklere ait 718 laktasyon kaydı farklı modellerle incelenerek, laktasyon eğrisi parametrelerine sistematik çevre faktörlerinin etkileri araştırılmıştır. Bu amaçla, gamma fonksiyonunu esas alan Wood Modeli, ters polinomiyal fonksiyon ve indirgenmiş laktasyon persistensi modellerinden yararlanılmıştır. Wood modeliyle elde edilen parametrelerden lnA ya buzağılama yılının etkisi, b’ye buzağılama mevsiminin etkisi, c’ye de laktasyon sırası ve buzağılama mevsiminin etkisi istatistiksel olarak önemli (P<0.05) bulunmuştur. Öte yandan, ters polinomiyal fonksiyonla tespit edilen parametrelerden A1’e laktasyon sırası ve buzağılama mevsiminin, A2’ ye ise yalnızca buzağılama mevsiminin etkisi çok önemli (P<0.01) olmuştur. İndirgenmiş laktasyon persistensi modeli ile belirlenen parametrelerden Yp’ ye laktasyon sırası ve buzağılama yılı, t1 ve b3’ e ise buzağılama yılının çok önemli (P<0.01) etki ettiği saptanmıştır. Laktasyon eğrisi parametreleri bakımından yapılacak bir seleksiyon öncesinde, bu ölçütlere ilişkin fenotipik değerlerin etkili olduğu belirlenen çevre faktörlerine göre düzeltilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.

Abstract

Data on 718 lactation records pertaining to Brown Swiss cows reared in Research Farm of College of Agriculture at Atatürk University were analyzed to find out the effects of some systematic environmental factors on the parameters of lactation curve obtained from different models. For this purpose, Wood model based on gamma function, inverse polinomial function and reduced lactation persistency models were utilized in this study. The effects of calving year, calving season as well as parity and calving season on the LnA, b, c values obtained from Wood model were significant (P<0.05) respectively. On the other hand, the effects of parity and calving season as well as calving season on A1 and A2 calculated from inverse polinomial function were highly significant (P<0.01) respectively. The effects of parity and calving year on Yp, t1 and the influences of calving year on t1 and b3 determined from reduced lactation persistency models were highly significant (P<0.01). It was concluded that the phenotypic values must be standardized according to significant environmental factors before a selection regarding with lactation curve parameters.

Anahtar kelimeler: laktasyon eğrisi,çevresel faktörler,modeller,buzağılama mevsimi,istatistiksel analizler,süt verimi,fenotipik korelasyon,Amerikan Esmer Irkı