ARIMA Modeli ile Türkiye Fındık Üretim Projeksiyonu

Özet

Fındık, badem ve cevizden sonra dünyada üretimi en yaygın yapılansert kabuklu meyvedir. Türkiye fındık üretiminde ve ihracatındadünyada ilk sıradadır. Bu nedenle uluslararası fındık piyasanınşekillenmesinde önemli rol oynamaktadır. Türkiye’de en fazlaKaradeniz Bölgesinde yetiştirilen fındık, gıda sanayiinde birçokürünün içeriğinde kullanılmasından dolayı katma değeri yüksek olanbir üründür. Bu çalışmanın amacı, Türkiye’de fındık üretimindemevcut durumun incelenmesi ve geleceğe yönelik beş yıllık üretimtahminlerinin yapılmasıdır. Zaman serilerinin elde edilmesinde,TÜİK fındık üretim istatistiklerinden faydalanılmıştır. Fındık üretimmiktarının tahmin edilmesinde ARIMA modeli kullanılmıştır.ARIMA yöntemi kullanılarak yapılan analizde en uygun modelinARIMA (1,2,2) olduğu tespit edilmiştir. Analiz sonuçlarına göre,Türkiye fındık üretiminin 2018 yılında yaklaşık 639 bin ton, 2022yılında ise yaklaşık 648 bin ton olacağı tahmin edilmiştir.

Abstract

Hazelnut is the most common hard-shelled fruit produced in the world, after almonds and walnuts. Turkey is in the first place in the world in hazelnut production and export. Therefore, it plays an important role in shaping the international hazelnut markets. Hazelnut, which is mostly grown in the Black Sea Region in Turkey, is a high value-added product due to the use of content of many products in food industry. The objective of this study was to examine the current situation in the hazelnut production in Turkey and make five-year production forecast for the future. In order to obtain time series, the hazelnut production statistics of Turkish Statistical Institute (TUIK) were used. The ARIMA model was used to estimate the amount of hazelnut production. ARIMA (1,2,2) was found to be the most suitable model in the analysis by ARIMA method. According to the results of analysis, Turkey's hazelnut production in 2018 is approximately 639 thousand tons, while it is estimated to be approximately 648 thousand tons in 2022.