Kavar Depresyonu’nda (İran) Arazi Kullanımındaki Değişimler ile Kuraklık Arasındaki İlişkiler

Özet

Çok boyutlu olan kuraklık her ne kadar temelde meteorolojik kökenliise de insan faaliyetlerinin de önemli ölçüde etkilediği bir olaydır.Özellikle yüksek miktarda su isteyen bitkilerin düşük yağış ve yükseksıcaklık değerlerinin olduğu alanlarda sulama yöntemiyle üretimebaşlanması, öncelikle yer altı suyu seviyesini düşürmekte ardındantarımsal kuraklığa neden olmaktadır. Çalışmaya konu olan Kavardepresyonu (İran) hatalı ürün seçimi ve su noksanlığı nedeniylegünümüzde benzer sorunlarla karşı karşıyadır. Bunu belirlemekamacıyla öncelikle çalışma sahasının 1975-2017 yılları arasındakiarazi kullanımındaki değişimleri ele alınmıştır. Landsat uydugörüntülerinden elde edilen veriler işlenerek çalışma sahasındasulama ile üretimi gerçekleşen alanların zamansal değişimi ortayakonulmuştur. Öte yandan yörenin yağış, sıcaklık, buharlaşma ve sunoksanlığı da belirlenmiştir. Ayrıca bölgede ürünlerin hektar başınasu kullanım değerlerine de ulaşılmıştır. Böylece arazi kullanımındakideğişimlerin yanında depresyonun iklim elemanlarındaki değişimlerde ortaya konulmuştur. Sonuçta 1975’ten günümüze hızla artan sulutarım alanlarının toplam su istekleri ile depresyonun mevcut supotansiyeli arasındaki ilişki ele alınmış ve bu bağlamda çeşitliçıkarımlarda bulunularak geleceğe yönelik tahminler ve çözümönerilerinde bulunulmuştur. Çalışmada Landsat 4, 5 ve 8 verileriuzaktan algılama teknikleriyle işlenirken, iklim verileri içinnonparamedik Mann-Kendall test korelasyonu ve ThornthwaiteMetodu kullanılmıştır.

Abstract

The multidimensional drought is primarily a meteorological origin. But human activities are also main concern for this scenario, especially in case of irrigation methods when agricultural crops require high amount of water in areas with low rainfall and high temperature. Beacause of this incresing water demand, primarily the groundwater level starts to decrease and hence agricultural drought occures. The Kavar depression in Iran which is the subject of this study also faces problems such as water shortage and the wrong selection of agricultural crop production. In order to determine the facts, the land use changes of the corresponding study area has been taken into account from 1975 to 2017. Different version of Landsat satellite images including Landsat 4, 5 and 8 have been processed by remote sensing techniquesto revealing the temporal variation of the area where the crop was produced by irrigation. However, based on the available rainfall and temperature data, water shortage has been calculated by using Thornthwaite Method. On the other hand, for nonparametric Mann-Kendall test correlation analyses, evaporation data has been used along with other climate data. In addition, water demand per hectare has also been collected for spcific crop of Kavar depression. As a continuation of the analysis based on the natural and artificial elements, finally the relation between the total water demand of irrigated agriculture field and the water potential of depression from 1975 has been found.