Alternatif Tahıl: Eskinin Unutulmuş Yeni Bitkisi Tef (Eragrostis tef [Zucc.] Trotter)

Özet

Geçmişten günümüze değişen yaşam ve beslenme alışkanlıkları,günlük diyet içerisinde hazır gıdaların giderek daha fazla yeralmasına ve her geçen gün artan sağlık sorunları tüketicilerin zamaniçerisinde alternatif bitkisel besin kaynaklarını aramasına nedenolmuştur. Süre gelen bu arayışlar, yeni bitki çeşitleriningeliştirilmesine ve var olan besin kaynaklarının sağlıklı beslenme vediyet kalite kriterleri açısından tekrar ele alınması sonucunudoğurmuştur. Bu arayışlar aynı zamanda geçmişi çok eskileredayanmasına karşın, yetiştiriciliğinin farklı nedenlerle terkedildiğiya da halen dünyanın az gelişmiş, çok marjinal alanlarındageleneksel, daha ziyade ilkel tarımsal yöntemler kullanılarak üretimiyapılan bitki tür ve çeşitlerinin tekrar gündeme gelmesine nedenolmuştur. Moda-bitkiler olarak da isimlendirilebilecek bu bitkilerbasın ve yayın aracılığı ile tüketicilere duyurulmakta ve tüketicilerinbu bitkileri talep etmesine ve yeni pazarların oluşmasına sebepolmaktadır. Dünya genelinde insanların günlük diyetlerinin büyükbir kısmını oluşturan temel bitki tür ve çeşitleri ile kıyaslandığında,tamamen unutulmuş gibi gözüken bu bitki türlerinin yeniden keşfi,bu bitkilerin günümüzde farklı yönleri ile ele alınarak alternatif diyetürünü olarak piyasadaki yerlerini almalarını sağlamıştır. Söz konusumoda-bitkilerden biri olan tef (Eragrostis tef) Etiyopya’nın doğalbitkisi olarak bölge insanlarının günlük diyetlerinde çok önemli biryer tutmaktadır. Bitki son zamanlarda dünyanın farklı bölgelerindede dengeli beslenme açısından alternatif karbonhidrat kaynağı olarakgösterilmektedir. Yeni bilimsel çalışmalar bitkinin daha fazlatanınmasına ve öneminin giderek artmasına neden olmaktadır. Buçalışma, ülkemiz için önemli bir tarımsal potansiyele sahip olabilecektef bitkisinin birçok yönü ile ele alınarak tanıtılmasınıamaçlamaktadır.

Abstract

Changing lifestyles and eating habits from the past to the present, and increasing availability of ready-to-eat foods in daily diet along with increasing health problems promted consumers to look for alternative herbal nutrients over time. Such ongoing quests have led to the development of new plant varieties and the reconsidering of existing nutrients in terms of healthy nutrition and diet quality criteria. At the same time, such searches have led to the resurgence of plant species and varieties that have been produced using traditional or primitive agricultural methods in very marginal areas of the world, where cultivation has been abandoned for a variety of reasons, or which are still underdeveloped. Since such plants, which can also be called as fashion-plants, are announced to consumers by the press, those plants are demanded by the consumers and such demand creates new markets. The rediscovery of such plant species, which seem to have been completely forgotten in the past, is expected to become even more popular in the near future if they are addressed by different aspects of today's plants, as compared to the basic plant species and varieties that make up a large part of people's daily diet around the worldwide. As a natural plant of Ethiopia, teff [Eragrostis tef (Zucc.) Trotter] is also considered as one of such fashion-plants and takes place very important role in daily diet of people of the region. The plant has recently been shown as an alternative source of carbohydrates in terms of balanced nutrition in different parts of the world. New scientific studies are causing the plant to become more recognized and to increase its importance. This study has been prepared to introduce many aspects of teff plant which may have an important agricultural potential in near future for our country.