Dergiler / KSÜ Tarım ve Doğa Dergisi / 2020 / Cilt: 23 - Sayı: 5
Türkiye’de Koyun Eti, Besi Yemi, Benzin Reel Fiyatlarının ve Döviz Kurunun Koşullu Varyanslarındaki Oynaklığın VAR – Asimetrik BEKK – GARCH (1, 1) Modeli İle Tahmin Edilmesi
- Sayfa
- 1270–1284
- DOI
- —
Özet
Bu çalışmada, Türkiye’de koyun eti piyasası ile besi yemi piyasasıarasındaki uzun dönem oynaklık ilişkisi ve bu oynaklığın simetrikolup olmadığı 2010:01–2016:12 dönemi aylık verileri ile VAR –Asimetrik BEKK – GARCH (1, 1) modeli kullanılarak analiz edildi.Analiz sonuçlarına göre, yalnızca koyun eti getirisinin benzin ve dövizkuru değişkenlerinden etkilenmesine karşın, koyun eti ve besi yemipiyasasındaki uzun dönem oynaklıklar, hem kendi kısa ve uzundönem oynaklıklarından hem de çapraz piyasalardan etkilenmiştir.Enerji piyasası, koyun eti ve besi yemi piyasalarındaki uzun dönembelirsizliğini artıran bir unsur iken, buna karşılık döviz kuru piyasası,besi yemi piyasasındaki uzun dönem belirsizliğini düşürmektedir.Koyun eti ve besi yemi oynaklıkları arasındaki korelasyon düzeyinin2013 yılından itibaren düşüşe geçmesi ve büyük oynaklık sergilemesiaynı dönemde Türk Lirasının yabancı para birimine (özellikle ABDDoları ve Euro) karşı değer kaybetmesine bağlanabilir. Dolayısıylaistikrarlı bir döviz kuru piyasasına sahip olmak ekonomininbütününde olduğu gibi koyun eti piyasası ile besi yemi piyasasıarasında zaman boyutunda daha istikrarlı bir ilişkiye neden olacağıgöz ardı edilmemelidir.
Abstract
In this study, the long–term volatility relation between the mutton market and fattening fodder market in Turkey and whether this pass– thorough was symmetric were estimated using 2010:01–2016:12 monthly data with VAR – Asymmetric BEKK – GARCH (1, 1) model. Results show that while only the mutton return was affected by the variables of gasoline and exchange rate, the long–term volatility in the mutton and fattening fodder markets was affected by both their short– term shocks and long–term volatility and cross–markets. While the energy market was a factor in increasing the long–term volatility in the mutton and fattening fodder markets, the exchange rate market, on the contrary, was a factor in reducing the long–term uncertainty in the fattening fodder market. The fact that the correlation level between mutton and fattening fodder volatilities has decreased since 2013, which can be attributed to the depreciation of the Turkish Lira against the foreign currencies (e.g., especially USD and Euro) in the same period leading great swings. Therefore, it should not be overlooked that having a stable foreign exchange market will cause a more stable relationship between the mutton market and the feed market as in the whole economy.