Dergiler / OANNES - Uluslararası Eskiçağ Tarihi Araştırmaları Dergisi / 2021 / Cilt: 3 - Sayı: 2
Yukarı Göklü Nekropolü'nden Bir Grup Süs İğnesi
- Sayfa
- 291–327
- DOI
- —
Özet
Bu çalışmada Yukarı Göklü Nekropolü’nden 53 adet süs iğnesi incelenmiştir. Süs iğneleri gövde yapılarına göre düz ve bağlamalılar olmak üzere iki gruba ayrılır. Bunlardan düz gövdeliler, baş formuna göre rulo, yarım küre ve mercimek başlılar olmak üzere 3 ana tipe; bağlamalı gövdeliler ise yarım küre, küre, mercimek, makara, çapa, dört yaprak, dilimli, tek boğumlu, iç içe halka ve çift spiral başlılar olmak üzere 10 ana tipe ayrılır. Süs iğneleri, bakır üretimidir. Yukarı Göklü Nekropolü M.1, M.2 ve M.3 mezarlarında bulunmuş olan süs iğneleri ölü armağanı, süs eşyası, nazarlık veya kefeni tutturmak gibi işlevlere sahip olmalıdır. Süs iğnelerinin yakın benzerlerine Anadolu ve çevre kültürlerde rastlanmıştır. Çevre kültürlerle yakın benzerlikler bulunmakla birlikte bağlamalı iğnelerden makara başlılar, çapa başlılar, iç içe halka başlılar, dört yaprak başlılar ve dilimli başlılar yöreye özgü görünmektedir. Süs iğneleri Erken Tunç Çağı’na tarihlendirilmiştir.
Abstract
In this study, we examine 53 ornamental pins originating from Yukarı Göklü Necropolis. These decorative pins fall into two main groups in terms of body form: simple pins with a straight shank and toggle pins with a through hole on the shank. Simple pins in this assemblage can be grouped into three main types as rolled, semiglobular, and lentoid headed pins. Toggle pins from Yukarı Göklü display a wider variety, and they can be categorized under ten main types with regards to the shape of the head: semiglobular, globular, lentoid, spool, anchor, four-leaf, sliced, single-knobbed, nested-ring and double-spiral heads. All pins examined here are made from copper. These ornamental pins were found in the M.1, M.2, and M.3 tombs of the Yukarı Göklü Necropolis. These pins must have functioned as funerary gifts, ornaments, amulets, or shroud fasteners. Close analogs of these ornamental pins have been found in Anatolia and neighboring regions. Although close parallels can be seen in neighboring regions, pins with spool, anchor, nested-ring, four-leaf, and sliced heads seem to be unique to the region. The ornamental pins examined here are dated to the Early Bronze Age.