Şizofrenide duygu dışavurumu: Sosyodemografik ve klinik özellikler ile ilişkisi

Expressed emotion in schizophrenia: Relationship with sociodemographic and clinical variables

Özet

Amaç: Bu çalışmada DSM-IV-TRye göre tanı almış bir grup şizofrenik bozukluğa sahip bireyde ve bu bireylerin yakınlarında duygu dışavurumu düzeyleri bunun sosyodemografik ve klinik değişkenlerle ilişkisinin incelenmesi hedeflenmiştir. Materyal ve Metot: Dışkapı Yıldırım Beyazıt Eğitim ve Araştırma Hastanesi Psikiyatri Kliniğine başvuran ve DSM-IV-TR tanı ölçütlerine göre şizofreni tanısı almış olan 69 hasta ve birinci dereceden yakını çalışmaya alındı. Hastalara sosyodemografik bilgi formu, DSM IV Eksen I Bozuklukları İçin Yapılandırılmış Klinik Görüşme (SCID-I), Pozitif Semptomları Değerlendirme Ölçeği (SAPS), Negatif Semptomları Değerlendirme Ölçeği (SANS) ve Duygu Dışavurumu Düzeyi Ölçeği (LEE), hasta yakınlarına ise Duygu Dışavurumu Ölçeği (DDÖ) uygulandı. Bulgular: 69 hastanın 41i (%59,4) erkek, 28i (%40,6) kadın, yaş ortalaması 35,4±8,6, ortalama hastalık süresi 9,2±6,4 yıl idi. Hastaların % 59,4ü (n=41) ilk atak sonrası tekrarlayan ataklara sahipti. Tekrarlayan psikotik atakları olan hastalarda eleştirellik/düşmanlık (p=0,019) ile toplam DDÖ (p=0,012) düzeyleri daha yüksekti. İntihar girişimi ile eleştirellik/düşmanlık arasında pozitif korelasyon saptandı (p=0,044). SAPS puanı ile toplam DDÖ (p=0,031), SANS puanı ile eleştirellik/düşmanlık (p=0,042), aşırı ilgi/koruma-kollama (p=0,042) ve toplam DDÖ (p=0,016) puanları arasında pozitif korelasyon saptandı. SAPS puanı ile hoşgörü/beklenti (p=0,001), SANS puanı ile müdahalecilik (p=0,031), hoşgörü/ beklenti (p=0,003) ve toplam LEE (p=0,015) düzeyleri arasında pozitif korelasyon saptandı. Sonuçlar: Ailede duygu dışavurumunun yüksek olması şizofreninin seyrini olumsuz etkileyebilmektedir. Şizofreni hastalarının tedavilerinde aile faktörünün göz önünde bulundurulması ve duygu dışavurumunu azaltacak psikoterapötik girişimlerin uygulanması hastalığın seyrine olumlu etki edecektir.

Abstract

Background: In this study, we aimed to investigate the level of expressed emotion of a group of schizophrenic patients diagnosed according to DSM-IV-TR and their relatives and its relationship with sociodemographic and clinical features. Material and Methods: Sixty nine patients diagnosed as schizophrenia according to DSM-IV-TR criteria and first-degree relatives who came to Diskapi Yildirim Beyazit Education and Research Hospital Psychiatry unit were included for the study. The patients were assessed by sociodemographic data form, Structered Interview for the Diagnostic and Statistical Manual of Mental Disorders-Fourth Edition (SCID-I), Scale for the Assessment of Positive Symptoms (SAPS), Scale for the Assessment of Negative Symptoms (SANS) and Level of Expressed Emotion (LEE) and their relatives were assessed by Expressed Emotion Scale (EES). Results: Among sixty-nine patients, 41 (59,4%) were male, 28 (40,6%) were female, mean age was 35,4±8,6 years, mean disease period was 9,2±6,4 years. % 59,4 (n=41) of patients had relapses after the first psychotic episode. Criticism/hostility (p=0,019) and total EES (p=0,012) levels were higher in patients with relapses. Positive correlation was found between suicide attempt and criticism/hostility levels (p=0,044). Positive correlation was found between SAPS and total EES levels (p=0,031) and between SANS and criticism/hostility (p=0,042), emotional overinvolvement (p=0,042) and total EES (p=0,016) levels. Positive correlation was found between SAPS and tolerance/expect (p=0,001) and SANS and intrusiveness (p=0,031), tolerance/ expect (p=0,003) and total LEE (p=0,015) levels. Conclusions: High expressed emotion levels in families of schizophrenic patients may affect the prognosis of the disorder. Consideration of family factors in schizophrenia and addition of psychotherapeutic interventions which lower expressed emotion levels may contribute to the prognosis positively.