Metabolik sendromu olan premenopozal ve postmenopozal kadınlarda serum androjen seviyeleri

Serum androgen levels in premenopausal and postmenopausal women with metabolic syndrome

Özet

Amaç: Premenopozal ve postmenopozal kadınlarda serum androjen seviyeleri ile metabolik sendrom komponentleri arasındaki ilişkinin araştırılmasıdır. Materyel ve Metot: Prospektif olarak yapılan çalışmaya 40 premenopozal, 50 postmenopozal toplam 90 metabolik sendromlu kadın dahil edildi. Metabolik sendrom tanısı Adult Treatment Panel (ATP) III kriterlerine göre belirlendi. Serum androjen seviyeleri, lipid parametreleri, açlık kan şekeri, insulin, insülin direnci, ürik asit seviyeleri çalışıldı. Tüm hastalarda antropometrik ölçümler ve kan basıncı ölçümü yapıldı. Hastalar sigara kullanımı, mensturasyon düzeni, menopoz yaşı ve hipertansiyon öyküsü açısından sorgulandı. Bulgular: Serbest testosteron bel çevresi, bel boy oranı, boyun çevresi, insülin ve HOMA indeksiyle pozitif olarak ilişkiliydi (p<0,05). Serbest testosteron üzerine etkili olabilecek faktörlere göre düzeltme yapıldığında, serbest testosteron en çok HOMA indeksiyle ilişkili bulundu. Serbest testosteron postmenopozal grupta premenopozal gruba göre yüksek bulunmakla beraber fark istatistiki olarak anlamlı değildi (p=0,090). Total testosteron seviyeleri premenopozal ve postmenopozal grupta benzer bulundu (p=0,865). Total testosteron beden kitle indeksi, bel çevresi ve bel boy oranı ile pozitif ilişkiliydi (p<0,05). Total testosteron üzerine etkili olabilecek faktörlere göre düzeltme yapıldığında, total testosteron en çok bel boy oranı ile ilişkiliydi. DHEAS seviyeleri yaşla negatif, boyun çevresi ile pozitif ilişki göstermekteydi. LDL, HDL ve total kolesterol seviyeleri postmenopozal grupta premenopozal gruba göre daha yüksek bulunurken (p<0,05), trigliserid seviyeleri anlamlı değişiklik göstermemekteydi. Bel kalça oranı ve vücut yağ indeksi postmenopozal grupta diğer gruba göre daha yüksekti. Sonuç: Metabolik sendromu olan pre ve postmenopozal kadınlarda serbest testosteron ve total testosteron seviyelerinin farklılık göstermediği ancak androjen seviyelerinin metabolik sendrom parametreleriyle ayrı ayrı ilişkilendirildiğinde anlam kazandığı görülmektedir.

Abstract

Aim: To evaluate the relationship between androgen levels and metabolic syndrome components in premenopausal and postmenopausal women. Material and Methods: Ninety women (40 premenopausal and 50 postmenopausal) with metabolic syndrome were included in this prospective study. The metabolic syndrome diagnosis was defined according to the ATP III (Adult Treatment Panel III) criteria. Serum androgen levels, lipid parameters, fasting blood glucose, insulin, insulin resistance, uric acid levels were measured. Anthropometric measurements and blood pressure measurement were performed in all patients. Patients were asked about cigarette smoking, menstruation regularity, menopause age and hypertension history. Results: Free testosterone was positively associated with the waist circumference, weight to height ratio, neck circumference, insulin and HOMA index (p<0,05). After adjusting for factors that could affect free testosterone, free testosterone was most associated with the HOMA index. In the postmenopausal group free testosterone was higher than the premenopausal group but the difference was not statistically significant (p=0,090). Total testosterone levels were found similar in premenopausal and postmenopausal groups (p=0,865). Total testosterone was positively associated with body mass index, waist circumference and weigt to height ratio (p<0,05). After adjusting for factors that could affect total testosterone, total testosterone was most associated with weigth to height ratio. DHEAS was negatively associated with age and positively associated with neck circumference. While LDL, HDL and total cholesterol levels were higher in the postmenopausal group than the premenopausal group (p<0,05), triglyceride levels did not change significantly. Waist to hip ratio and body fat index was higher in postmenopausal group than the other group. Conclusion: In the pre and postmenopausal women with metabolic syndrome, total testosterone and free testosterone levels were not different, but if androgen levels were associated with the metabolic syndrome parameters separately, it would be significant.