Türkiye'de Girişimciliğin Gelişimi: Kültürel ve Makro-Kurumsal Bağlamın Birlikteliği

Development of Entrepreneurship in Turkey: Interdependence for Cultural and Macro-Institutional Context

Özet

Bu çalışmada, Türkiye'de 1990 sonrası iş sisteminde yaşanan kırılmayla birlikte ortaya çıkan girişimci örgütlerinin (TÜSÎAD ve MÜSÎAD) irdelenmesi amaçlanmaktadır. Bu irdeleme yapılırken de, Weber'in tezinden hareketle, Türkiye'de girişimciliğin gelişimi, kültürel ve kurumsal faktörler gözönüne alınarak değerlendirilmeye çalışılmıştır. Ortaklaşa davranış gösteren Türk kültürü, Batı'da yapılan girişimcilik tanımlanyla kıyaslandığında, gerçek girişimciler üretemediği görülmektedir. Dolayısıyla ekonomik başarısızlığın arkasındaki nedenin bu anlamdaki girişimci eksikliği olduğu ileri sürülmektedir. Makro-kurumsal bağlam incelendiğinde, 1990 yılına kadar Türkiye'de devlete bağımlı iş sisteminin baskınlığının devam ettiği, ancak bu yıllardan itibaren yaşanan kırılma noktası ve MÜSİAD'ın kurulmasıyla, farklı kapitalist biçimlerin ortaya çıktığı görülmektedir. Dolayısıyla, ortaklaşa davranış değerleri benimseyen MÜSİAD'm ekonomik açıdan da oldukça başarılı olduğu görülmektedir. Sonuç olarak, ortaklaşa davranış değerlerin de girişimci ürettiği görülmektedir. Ancak Türkiye gibi ortaklaşa davranış gösteren toplumlarda girişimcilik kavramının farklı şekilde anlamlandırılması gerekmektedir.

Abstract

The purpose of this paper is to discuss entrepreneurial associations (TUSIAD and MUSIAD) emerged as a result of fragmentation of business system in Turkey after 1990s. While doing this, based on Weberian thesis, development of entrepreneurship in Turkey has been evaluated in terms of cultural and institutional factors. When compared with definitions of entrepreneurship done in Western culture, it can be said that Turkish culture whose most important feature is collectivist behaviour does not produce real entrepreneurs. Thus, it is argued that the driving force of economic failure in Turkey is the lack of entrepreneurship in the sense of Western world, When macro-institutional context is evaluated, we can say that the dominant feature of state-dependent business system continued up to 1990, but different capitalistic forms emerged as a result of the fragmentation of business system after 1990 and establishment of MUSIAD. Consequently, MUSIAD whose most important feature is collectivist values is also succesfull economically. To sum up, it is seen that collectivist values are also producing entrepreneurs. But it is necessary to conceptualize entrepreneurship in different ways in the societies having collectivist values.