Entropi ve Karar Verme

Özet

Entropi, yaklaşık 140 yıldır bilim dünyasında varolan bir kavramdır. Önceleri fizik ve ardından da mühendislik dallarında kullanılan entropi kavramı, bu dönemlerde Clausius ve Boltzmann'm önerdiği iki farklı şekilde ifade edildi. 1948'de Shannon'un bu kavramı "Enformasyon Teorisi" 'nde kullanmasıyla birlikte entropi, çok daha fazla alanda kullanılmaya başlanmış, ne var ki bu durum bir karışıklığa da yol açmıştır. Entropiyi termodinamik bir kavramın başka bir alana uygulanışı olarak yorumlayanlar çıktığı gibi, fiziksel bir konunun sosyal vc beşeri konulara uygulanamayacağını öne süren birtakım eleştiriler de ortaya atılmıştır. Oysa, "Enformasyon Teorisi" 'nde entropi belirsizliğin bir ölçüsü olarak kullanılmıştır. Bu şekilde ele alınan entropinin optimizasyonu ve bu optimizasyonun sonuçlan, karar veren kişilerin dört elle sarılması gereken konulardır. Ortada dolaşan kavram kargaşası, entropinin termodinamikten gelen bir kavram olmasının yanışım, karar vermede olduğu gibi fizikte de entropinin belirsizliğin bir ölçüsü olarak kullanılabilmesinden kaynaklanmaktadır. Bu yazı yukarıda bahsedilen karmaşa ve anlaşmazlıkları ortadan kaldırmaya yardımcı olması amacının yanısıra, konu ile ilgilenenlere Türkçe bir bilgi kaynağı oluşturması da düşünülerek kaleme alınmıştır. Bunun için de mevcut entropi tanımlan belli bir sınıflandırma dahilinde incelenmiş ve ardından da karar vermede entropinin optimizasyonu üzerinde durularak bu konudaki başlıca iki görüşe kısaca değinilmiş ve işletme problemlerinde entropinin kullanımı özet olarak izah edilmeye çalışılmıştır.

Abstract

The concept of entropy has existed in the world of science for the last 140 years. It was first used in the area of physics and following that, of engineering, in different was us expressed by Clausius and Boltzmann. It was in 1948 when Shannon used this concept in the Information Theory that this concept came into use in a larger number of areas. However, this has led to some misunderstanding. There are people who interpret entropy as the application of a thermodynamic concept to other areas alongside others who claim that a concept of plivsics cannot be applicable to social matters and humanities. However, entropy is used in the Information Theory as a measure for nncertaintv. In this way the optimization of entropy and the results of this optimization are issues which a decision-maker has to attach great importance to. These misunderstandings result from the fact that entropy, though it is a concept pertaining to thermodynamics can be used as a measure for uncertainty in decision making alongside physics.This article aims to help readers to eradicate the above mentioned uncertainty and misunderstanding and to provide a source of information in Turkish. To do this, the existing definitions of entropy have been studied within the framework of a certain classification and the two existing views concerning this matter have been touched upon after considering the optimization of entropy in decision making and the application of entropy in solving management problems has been explained briefly.