AHMET MİTHAT EFENDİ’NİN HİKÂYE VE ROMANLARINDA MİZAH

Özet

Ahmet Mithat Efendi, Tanzimat devri hikâye ve roman yazarları arasında eserlerinde mizaha en çok başvurandır. Tiyatro, hikâye ve roman türlerinde yazdığı eserlerinin yanı sıra Beliyyat-ı Mudhike’de ve Musahebat-ı Leyliye’nin bazı ciltlerinde mizahî bir üslup kullanmış, ibretli komik hikâyelere yer vermiştir. “Gençlik”, Suizan”, Karı Koca Masalı gibi eserlerinde daha çok söz ve durum komikliklerine başvurmuş, bilhassa alafrangalık, yanlış Batılılaşma problemini işlediği eserlerinde üslubu gittikçe sertleşmiş, komik, hicve dönüşmüştür. Felatun’un karakterizasyonunda komik özellikler ağır basarken son romanının alafranga kadın kahramanı Ayşe Ceylan ağır bir eleştiriye tabi tutulur.

Abstract

Ahmet Mithat Efendi, among Tanzimat writers and novelists, is a person who mostly refers to humor in his works. In addition to his stories and novels, Ahmet Mithat used a humorous style and discussed didactical comic stories in some volumes of Musahebat-ı Leyliye and Beliyyat-ı Mudhike. In his works like “Gençlik”, Suizan”, Karı Koca Masalı, he mainly used humor of word and situation, his style was gradually hard especially his works discussing Europeanism, as well as the wrong Westernization problem and turned into comic irony. While the comic features in the characterization of Felatun have strong influence, Ayşe Ceylan, the women character of his last novel, is subjected to heavy criticism.