BEHÇET NECATİGİL ŞİİRİNDE KAYGININ GÖRÜNÜMÜ ÜZERİNE BİR İNCELEME

Özet

Yokluk ve varlık kaygısı kişinin yaşamı boyunca karşılaşacağı iki kaygı durumudur. Yokluk kaygısı yutulma, sonluluk ve fanilik duyumlarıyla birlikte görülür. Varlık kaygısı ise kişinin reddettiği şeyin kendine ait olduğunu fark etmesi durumunda ortaya çıkar. Kişi böyle zamanlarda bu reddettiği şeye dönüşme kaygısı çeker. Bu kaygılar, şiirsel söylemde istenmeyende, reddedilende, engellerde, muhalif yapılarda ve dirençlerde kendini görünür kılar. Örneğin Necatigil’in “Bu kaygılı günlerimde bir zaman / Sana görünmemeyi yerinde buluyorum” dizelerinde bilinçdışı olarak işleyen kaygının nedeninin ipuçları gösterilir. Şöyle ki şair, bilinçli olarak iradesiyle kaygılı günlerinde kendisi için önemli birine görünmek istemez. Bu noktada görünmeme eylemi bir sonuç, kaygı ise nedendir. Aslında bilinçdışı işleyen kaygı tam aksi yönden gelişir. Bilinçdışı işleyen kaygı yolunda gidende değil, engeller üzerinde görülür. Dolayısıyla da Necatigil’in şiirinde aslında şairin kendisi için önemli olandan ayrılması kaygıdan dolayı değildir. Aslında kaygıyı ortaya çıkaran şairin kendini uzakta tutmaya çalıştığı kişinin yakınlığını hissetmesidir. Bu noktada şair kaygıdan dolayı ondan uzaklaşıyor değildir. Ondan uzaklaşmasının nedeni aslında kendi için önemli kişinin yakınlığının kaygıyı ortaya çıkarmasıdır. Hiç kuşkusuz böylesine bir mekanizma bilinçdışı olarak işlediği için şair, Freud’un bilinçdışı tanımında verdiği gibi bildiğini bilmez bir durumdadır. Yani kendindeki kaygıyı bilmekte fakat bu kaygının nedeni hakkında bir yorum yapamamakta, sadece duyumlarını imgeleştirmektedir.

Abstract

Absence and existence anxiety are two anxiety situations that a person will encounter throughout his/her life. Anxiety of absence is accompanied by sensations of engulfment, fi nitude, and mortality. Presence anxiety arises when the person realizes that what he/she rejects is his/her own. At such times, the person feels anxious to become what they reject. These anxieties make themselves visible in poetic discourse in the unwanted, rejected, obstacles, opposing structures and resistances. For example, in Necatigil’s “Bu kaygılı günlerimde bir zaman / Sana görünmemeyi yerinde buluyorum”, the clues of the reason for the anxiety that work unconsciously are shown. That is, the poet consciously does not want to appear to someone important to him in his anxious days. At this point, the act of invisible is a result and anxiety is the cause. In fact, unconscious anxiety develops in the opposite direction. Unconscious anxiety is seen on obstacles, not on what goes on the way. Therefore, in Necatigil’s poetry, the separation of the poet from what is important to him is not due to anxiety. In fact, it is the poet’s feeling of the closeness of the person he tries to keep himself/herself away that brings out the anxiety. At this point the poet does not turn away from him/her out of anxiety. The reason why he moves away from him/her is that the closeness of the person who is important to him/her actually reveals anxiety. Undoubtedly, because such a mechanism operates unconsciously, the poet is in a state of ignorance, as Freud gave in his defi nition of the unconscious. In other words, he knows his own anxiety but cannot make a comment about the cause of this anxiety, he only imagines his sensation