“SERVET-İ FÜNUN” VE “MALUMAT” ARASINDA “TENKİT” ETRAFINDA GELİŞEN BİR TARTIŞMA

A DEBATE DEVELOPING AROUND “CRITICISM” BETWEEN “SERVET-İ FÜNUN” AND “MALUMAT”

Özet

Türk edebiyatı için XIX. asır tartışmalar asrıdır. Eski-yeni, dekadanlar, klasikler, hayaliyun-hakikiyun tartışmasında olduğu gibi ciddiyetle başlayan her tartışma zamanla şahsiyata dökülmüş ve sona ermiştir. Yine de edebiyatta tenkit ve değerlendirmenin önemi, edebi eserin mahiyetinin anlaşılması, bu mahiyetin nasıl ortaya konması gerektiği yönündeki ilk izlenimleri tartışmalar sayesinde öğreniriz. Edebiyatın güncel konuları tartışmalar içinde sınanır ve tarihteki yerini alır. Ancak tarih bazen belli şahsiyetleri öne çıkarırken diğerlerini gölgede bırakır. Servet-i Fünun ve Malumat yazarlarının tenkide dair tartışması eleştiri, eleştirmenin özellikleri, sanat ve güzellik, tenkitte ölçü ve mantık konularına odaklanmıştır. Üslubundaki polemik tarza rağmen bu tartışma da, edebiyat teorisi, eleştiri yöntemleri ve terimlerin tarifinde akıl yürütmeye dikkat çekmesi bakımından eleştiri tarihimizdeki yerini almalıdır

Abstract

For Turkish literature nineteenth Century is the century of debates. As it is in debates of Classic-modern, decadents, classics, romantics-realists; every other debate which begin seriously and intellectually ended up being taken personally. Through debates we learn the value and necessity of the first impressions in literary criticism and evaluation and in understanding the essence of literary work. Current topics in literature are tested in debates and take its places in history. The fact remains that while the names of some witers survive the test of time, some other are not remembered. The debate between Servet-i Fünun’s and Malumat’s critics about criticism focuses on features of criticism and critics, art and beauty, measure in criticism and logic. Drawing attention to the literary theory, methods of criticism and reasoning in description of terms; despite its polemical style, this debate must claim its significant place in the history of Turkish literary criticism