TÜRK EDEBİYATINDA HAYAL-HAKİKAT DÜALİTESİNİN DOĞUŞU

Özet

Günlük hayatta çok kullandığımız ancak üzerinde bu nispette düşünmediğimiz hayal ve hakikat kelimeleri 19. asır Türk edebiyatının son çeyreğinde üzerinde çok konuşulan kavramlardı. Mantık biliminden birinci elden yararlanan Osmanlı müellifleri edebiyata ilişkin kimi düşüncelerini bu üst cins kavramlardan hareketle dile getirmiştir. Hayal ve hakikat kavramlarıyla şiir, hikâye ve roman gibi türlerin yanında edebiyat akımlarını da tartışmışlardır. Tartışmaların özünde edebiyattaki muhalleri eleştirerek hakikate bir yol açmak mevzubahistir. Edebiyatta hakikat vurgusu matbuatta bir hayal hakikat düalitesi oluşturunca Türk edebiyatında “yeni”likler başlamıştır. Yazı bu düalitenin ortaya çıkışını yorumlamaktadır.

Abstract

The words we use a lot in daily life but which we do not stop to think about, imaginary and truth were commonly referred concepts in the last quarter of nineteenth Century Turkish literature. Ottoman writers who benefit from Logic first hand expressed their ideas on literature with reference to these high concepts. They also discussed literary movements as well as genres such as poetry, story and novel with the concepts of imaginary and truth. At the core of the debates is reaching truth through criticizing the improbabilities in literature. When the emphasis on truth in literature constituted the real-imaginary duality at the press “innovations” began in Turkish literature. The article discusses the emergence of this duality.