“YEŞİL PERİ GECESİ” ROMANINDA NİHİLİZM ETKİSİ

Özet

Nihilizm, on dokuzuncu ve yirminci yüzyılların felsefî zemininde etkili olmuş, Alman düşünür Nietzsche (1844-1900) ile özdeş biçimde algılanan ancak geçmişi çok daha eski zamanlara dayandırılabilecek bir düşünce çizgisidir. Türk diline “hiçlik teorisi” olarak aktarılan nihilizm, bireyin inandığı değerlerin değersizliğini fark etmesine bağlı olarak ortaya çıkar ve özellikle bu fark edişten sonraki aşamalara odaklanır. Böylelikle nihilizmin semptomları olarak değerlen- dirilebilecek ve özellikle edebî eserlerde daha yoğun biçimde sergilenebilecek umutsuzluk, inançsızlık, yoğun keder, ahlâkî bozulma gibi durumlar belirginleşir. Günümüz Türk romanının önemli isimlerinden olan Ayfer Tunç (1964- ), Yeşil Peri Gecesi adlı romanında çürümeyi anlattığını ifade eder. Yazarın çürüme olarak nitelediği ve romanın ağırlık noktasını oluşturan değerler yitimi ya da inanılagelen değerlerin gerçekteki değersizliği romanda nihilist bir yaklaşımdan söz edilmesini mümkün kılar. Çalışma nihilizmin temel argümanlarının ortaya konulmasıyla başlayacaktır. Ardından Yeşil Peri Gecesi romanı bu argümanlar ekseninde ayrıntılı olarak değerlendirilecek ve ulaşılan tespitler öz biçimde ortaya konulacaktır.

Abstract

Nihilism is a line of thought often identified with German phi- losopher Nietzsche (1844-1900) who profoundly influenced the philosophical trends of the nineteenth and twentieth centuries. Nihilism, however, can be traced back to much earlier times. Nihilism, rendered into Turkish as the “theory of nothingness”, emerges when a person recognizes the valuelessness of values s/ he believes in. Following this realization, nihilism focuses on next steps. Thus, there appear such situations as hopelessness, disbelief, intense grief, and moral deterioration that can be regarded as symptoms of nihilism and exhibited more intensely in literary pieces. Ayfer Tunç (1964- ), an outstanding modern novelist in the Turkish language, states that she depicts deterioration in her novel Yeşil Peri Gecesi (Green Fairy Night). The loss of values or the actual worthlessness of ongoing values, which the author describes as deterioration and which constitutes the focal point of the novel, makes it possible to speak of a nihilistic approach in the novel. The study begins with the introduction of basic arguments of nihilism. It then analyzes the novel Yeşil Peri Gecesi in detail on the basis of these arguments and finally presents the findings of the analysis briefly.