Assessment of Water Quality Parameters on Uzuncayır Dam Lake Using Multivariate Statistical Analysis

Çok Değişkenli İstatistik Analizi İle Uzunçayır Baraj Gölü Su Kalitesi Parametrelerinin Değerlendirilmesi

Özet

Bu çalışmada, Uzunçayır Baraj Gölü (Tunceli)'nün fiziko-kimyasal parametrelerini aylık periyotlarda belirlemeyi amaçladık. 2013 Mayıs - 2014 Mart periyodunca 10 istasyondan su örnekleri temin edildi. Elde edilen veriler çok değişkenli istatistiksel analiz yöntemleri (küme ve temel bileşenler analizi) ile değerlendirildi.Su sıcaklığı, pH, DO, iletkenlik ve tuzluluk Uzunçayır Baraj Gölü için istenen sınırlar kapsamındadır. Analiz sonuçları, bu baraj gölünün yüksek fosfat değerlerinden dolayı oligotrofik bir yapıya sahip olduğunu göstermiştir. Temel bileşenler analizi (PCA) göre Uzunçayır Baraj Gölü'nde farklı kirlilik seviyesi ve fiziko kimyasal özellikler gösteren istasyonlar arasındaki benzerlikler iki farklı küme halinde ortaya çıkmıştır. Verilerdeki %100 değişimi gözler önüne koyan 3 potansiyel faktör 2+ + -' tespit edilmiştir. 1. bileşende toplam değişimin %17,7'si Mg , NH4 ve NO2 den kaynaklanmaktadır. 2. ve 3 bileşenlerinanalizleri ise toplam değişimin %34,95'i tarımsal drenaj ve nutrientten; %68,2'si fiziksel parametrelerden ileri gelmektedir. Grup analizleri sonuçlarına göre 10 istasyonun yerel aktivite ve tarımsal alanlardan direk olarak etkilendiği bulunmuştur. Uzunçayır baraj gölü yüksek orandaki çözünmüş anyon ve katyonların sonucu olarak sahip olduğu toplam katı içerdiği, yüksek elektrik geçirgenliği ve yüksek pH'ından dolayı sert su gölü olarak adlandırılmaktadır. Yüzey suyu kalite yönetimine (A ve B Grupları) göre, Uzunçayır Baraj Gölü'nün yüksek kaliteli, hafif kontamine olduğu, tarımsal sulama, içme suyu desteği ile alabalık ve diğer balık türleri için uygun olduğu sonucuna varılmıştır.

Abstract

Our aim was to determine at monthly variations physico-chemical characteristics of the water of Uzunçayır Dam Lake, Tunceli. Water samples were obtained from ten chosen stations during 2013 May- 2014 March. Data obtained were evaluated by using multivariate statistical analysis (cluster and principal component analysis). Water temperature, pH, DO, conductivity, and salinity of Uzuncayır Dam Lake were within desirable limits. The analysis showed that the Dam Lake has become an oligotrophic lake due to the high level of phosphate. Principal components (PCA) analysis revealed in two different clusters to the similarities among the stations reflected different physico-chemical properties and the level of pollution in the Dam Lake. Principal components analysis (PCA) revealed in two different clusters to the similarities among the stations which were reflected different physico-chemical properties and the level of pollution in the Dam Lake. Three potential factors were determined the explanation of 100% of the total variation of the data. In component 1, 17.7 % of all variation had Mg, NH and NO . The component 2 and 3 analyses showed that 34.95 % of all 4 2 variation stem from agricultural drainage and nutrient, from physical parameters of 68.2 %, respectively. In the analyses of cluster, one group (10 stations) was found as affected directly from the activities of domestic and agricultural land. Because of the high pH and high electrical conductivity and total solids contents which were the results of the high content of dissolved anions and cations, Uzunçayır Dam Lake is defined as a hard water lake. According to the Surface Water Quality Management (A and B group), it was concluded that Uzunçayır Dam Lake had high quality, slightly contaminated and the appropriate structure for many activities such as agricultural irrigation, drinking water supply, trout and other fish production.