Hemşirelik eğitiminde bir strateji:Kavram haritası

Özet

Eğitim sürecinde kavram haritaları bilgi ve kavramlar arasındaki ilişkiyi hiyerarşik bir yapı içinde, genelden özele doğru görsel hale getirerek, öğrenciye somut veriler sunmayı amaçlayan eğitim stratejisidir. Kavram haritaları Novak ve Gowin (1984) tarafından Asubel'in öğrenme kuramı temel alınarak geliştirilmiştir. Kavramlar, kavram bağlan, hiyerarşi, çapraz bağlar ve örnekler bir kavram haritasının bileşenleridir. Kavramlar çizgilerle ilişkilendirilir, kavram, kutular içinde tanımlanarak kavramlar arasındaki ilişkinin şekli ve yönü, bağlantı üzerine yazılır ve ok ile belirtilir. Bu yolla öğrenci, kavramlar arasındaki ilişkiyi net olarak kurabilir ve geliştirilmesi gereken yönlerini belirleyebilir. Kavram haritasının; hiyerarşik, örümcek, sistem, akış şeması olmak üzere dört ana tipi vardır. Kavram haritaları; konuyu özetlemede, ödev, rapor ve sunum hazırlamada, klinik uygulamalarda kullanılmaktadır. Kavram haritasının; öğrencileri ezberden uzaklaştırma, edindikleri geniş bilgiyi analiz ve sentez etme becerisini kazandırma, bilginin zihinde somut ve görsel olarak düzenlemesine yardım etme, yeni bilginin, uzun süreli hafızadaki eski bilgilerle ilişkilendirerek kalıcı olmasını sağlama, yaratıcılığı arttırma ve eleştirel düşünmeyi geliştirme gibi pek çok avantajı vardır. Başlangıçta zaman tüketiminin fazla olması ve kavramları yerlerine yerleştirmek için birkaç defa çizmek zorunda kalınması kavram haritasının dezavantajlarıdır. Hemşire eğiticiler, kavram haritası oluşturmayı destekleyip yeterli zaman ayırarak, etkili kavram haritalarının yapılmasına yardımcı olabilir. Kavram haritaları; öğrencide konuya ilişkin önemli bilginin tam ve ayrıntılı anlaşılması, uygun kavramları içermesi, kavramların genelden özele doğru sıralanması ve kavramlar arası ilişkilerin uygunluğu gibi kriterlere göre değerlendirilir. Kavram haritaları; 21. yüzyılın ilk çeyreğinde tüm disiplinlerde olduğu gibi, hemşirelik eğitiminde de öğrenci merkezli eğitim yöntemlerinden birisi olarak uygulamada yerini alacaktır.

Abstract

In the process of education, concept mapping is an education method that aims to offer concrete data to the students by visualizing the relationship between the information and the concepts with a general-to-specific approach and in a hierarchical construct. Concept maps are developed by Novak and Govin (1984) on the basis of Asubel's learning theory. Concepts, concept links, hierarchy, cross-links and patterns are the components of a concept map. Concepts are connected to each other by linking lines (arrows); the concepts are defined in boxes and the type and direction of the relationship between the concepts are written on these arrows. This way, the student can realize the relationship between the concepts clearly and determine the aspects that must be developed. There are four main types of concept maps: Hierarchy concept map, spider concept map, systems concept map and flowchart concept map. Concept maps are used for summarizing a subject, preparing assignments, reports and presentations and in clinical practices. Concept maps offer several advantages. They prevent the student from the habit of memorizing information without comprehending it, they help the student to earn the talent of analyzing and synthesizing the vast amount of information received, they contribute to the arrangement of information in the student's mind, they assure the persistence of the new information in the long-term memory by relating it with the old information and last but not least they improve critical thinking. The nature of concept mapping to be time-consuming at the beginning and the need to draw a map a couple of times in order to establish the concepts properly are the disadvantages of the method. Nursing instructors may encourage the use of concept maps and contribute to the preparation of efficient concept maps by reserving adequate time for this assignment. Concept maps are evaluated according to criteria such as, comprehension of the significant information by the student in a thorough and detailed manner, the arrangement of the concepts from general to specific and the appropriateness of the relationships between the concepts. In the first quarter of the 21st century, concept mapping, like many student- centered methods used in all disciplines will take its place in nursing education. KEY WORDS: Concept maps, nursing education.