Zonguldak ili huzurevinde ve huzurevi dışında yaşayan yaşlıların sağlık algılaması

Health perception of elderly people who live at the elderly residential house and out of the elderly residental house in Zonguldak

Özet

AMAÇ: Doğumla başlayan yaşam, bebeklik, çocukluk, ergenlik, genç yetişkinlik, yetişkinlik ve yaşlılıkla devam eder. İnsan sağlığı kişinin bireysel yapısı ve çevresi arasındaki etkileşim ürünüdür. Yapılan tüm toplum sağlığı araştırmalarında ve epidemiyolojik değerlendirmelerde yaş en önemli değişkenlerden biridir. Dünya Sağlık Günü çalışmalarında, doğumda yaşam beklentisindeki artışta, yaşama yılların eklenmesinden daha önemlisinin yıllara yaşam katmak olduğu görüşünden hareketle sağlık ve sosyal hizmetlerin esas ilgisinin yaşam kalitesi olması gerektiği, kısaca yaşam kalitesinin yaşanan süreden daha önemli olduğu vurgulanmaktadır. Türkiye'de yaşlı nüfusun diğer ülkelerin ortalamalarının altında olmasına rağmen, gelecekte yaşlı nüfusunun artacağı kesindir. Bu nedenle, yaşlıların yaşam kalitesinin arttırılmasına yönelik önlemler alınmalıdır. GEREÇ VE YÖNTEM: Bu çalışma Zonguldak İli'nde, huzurevinde ve huzurevi dışında yaşayan yaşlıların sağlık algılamalarını değerlendirmek ve karşılaştırmak amacıyla planlanmış ve gerçekleştirilmiştir. Örneklem grubunu, araştırmaya katılmayı kabul eden %50.0'ı (n=76) huzurevinde ve diğer yarısı toplum içinde yaşayan toplam 152 kişi oluşturmaktadır. BULGULAR: Huzurevindeki yaşlıların %84.2'si (n=64) 60-89 yaş grubu, %43.4'ü kadın (n=33), %64.5'i (n=49) eşini kaybetmiş, %35.5'i (n=27) okur yazar değil, %9.2'si (n=7) hiçbir gelire sahip değil, %30.3'ü (n=23) sosyal güvenceden yoksun ve %26.3'ü (n=20) ise çocuk sahibi değildir. İki grup arasında sosyal güvence durumu (p=0.001) ve çocuk sahibi olma durumu (p=0.001) açısından anlamlı fark bulunmuştur. Araştırmada yer alan huzurevindeki yaşlıların %73.7'sinin (n=56) düzenli kullandığı bir ilacı ve %80.2'sinin (n=61) kronik bir hastalığı olduğu belirlenmiştir. İki grup Fiziksel Sağlık Durumu (FSD) (p=0.198) ve Mental Sağlık Durumu (MSD) (p=0.746) puan ortalamaları yönünden karşılaştırıldığında gruplar arasında anlamlı fark bulunmamıştır. Huzurevindeki yaşlıların FSD puan ortalamaları arasında cinsiyet grupları (p=0.016), eğitim durumları (p=0.005) ve aylık gelir durumları (p=0.040) açısından, MSD puan ortalamaları arasında da cinsiyet grupları (p=0.0U) ve aylık gelir durumları (p=0.015) açısından fark bulunmuştur. SONUÇ VE ÖNERİLER: Son zamanlardaki yaşlı sorunlarına çözüm çalışmalarına bakıldığında genellikle geliştirilmiş hizmet modelleri kurumlarda ve evde bakım şeklindedir. Ancak kurumlardaki bakımın maliyeti diğer kurum hizmetlerinde olduğu gibi yüksek olması ve yaşlıyı toplumsal yaşamdan soyutlaması nedeniyle mümkün olduğunca yaşlının evinde, kendi yakın çevresinde kalabilmesini sağlayacak destek hizmetlerinin yaygınlaştırılması gerekmektedir.

Abstract

OBJECTIVE: Life begins at birth and continues with babyhood, childhood, adolescense, young adulthood, adulthood and old age. Human health is the result of interaction between individual characteristics and environmental factors. Age is the most important variable of public health researches and epidemiological evaluations. During World Health Day activities, it is emphasized that life quality is more important than the duration of life. Although the mean number of elderly people in Turkey is lower than that in the Western Countries, it is certain that it will be increased. For that reason, there must be held some measures to increase life quality of elderly people. MATERIAL AND METHOD: In this study, health perceptions of elderly people who live in rest homes and others in Zonguldak City were evaluated. Of the 152 subjects who accepted to participate in the study, 50.0'i% (n=76) were selected from rest homes. RESULTS: Of the elderly people that live in rest homes, 84.2% (n=64) were 60-89 age group, 43.4% (n=33) were female, 64.5% (n=49) were widowed, 35.5% (n=27) had no literacy, 9.2% (n=7) had no income, 30.3% (n=23) had no social security, 26.3% (n=20) had no child. There were significant differences between two groups, in respect of having social security (p=0.001) and having children (p=0.001). It is found that 73.7% (n=56) of elderly people who live in rest homes had to use a drug and 80.2% (n=61) had a chronical disease. Mean FSD (p=0.746) and MSD (p=0.198) were not different between two groups. Of the elderly people that live in rest homes, mean FSDs were significantly different in gender (p=0.016), educational level (p=0.005), and monthly income (p=0.040) groups; besides, mean MSDs were significantly different in gender (p=0.011) and monthly income (p=0.015) groups. CONCLUSION: When we look at the recently studies which are solution to the elder problems, it is generally developed service models like foundation and home care. But, because of the cost of care at foundations which is as higher as other foundation cares and abstracting the elder from the social life, as possible as, supporting cares which will supply to elder people to stay in their houses and their familiar environment have to be become widespread.