Dergiler / Ziraat Mühendisliği / 2020 / Sayı: 370

Diyarbakır Ekolojik Koşullarında Bazı Kekik Türlerinin Agronomik ve Uçucu Yağ Değerlerinin İncelenmesi

Investigation of Agronomic and Essential Oil Values of Some Thyme Species in Diyarbakir Ecological Conditions

Sayfa
70–83
DOI
—

Özet

Bu çalışma, Diyarbakır ili ekolojik koşullarında Thymbra spicata var. Spicata, Satureja hortensis L. ve Origanum spp. kekik türlerinin agronomik ve uçucu yağ değerlerinin belirlenmesi amacı ile yapılmıştır. Deneme 2017-2020 yılları arasında Dicle Üniversitesi Tıbbi ve Aromatik bitkiler Araştırma ve Uygulama Merkezi Müdürlüğü uygulama alanında yürütülmüştür. Çalışmada bitki boyu (cm), bitki çapı (cm), yeşil herba verimi (kg da-1), drog herba verimi (kg da-1), drog yaprak verimi (kg da-1), drog yaprak/sap oranı (%), uçucu yağ oranı (%) ve uçucu yağ miktarı (l da-1) özellikleri incelenmiştir. Diyarbakır ekolojik koşullarında Satureja hortensis L. türünün, Origanum spp. türüne göre daha küçük habitus sahip olmasına rağmen daha yüksek drog, yaprak verimleri, yağ oranı ve yağ verimlerine sahip olması, bu türün Diyarbakır ekolojik koşullarında yetiştirilmesinin önemli olduğunu göstermiştir. Uçucu yağ verim ve agronomik özellikler arasındaki korelasyonların önemli olduğu ancak korelasyon sonuçları ile doğrudan ve dolaylı etkiler arasında farklılıklar olmadığı bulunmuştur. Bu durumla, korelasyon çalışmalarında doğrudan ve dolaylı etkilerin dikkate alınması gerektiği önerilmektedir.

Abstract

This study was carried out to determine the agronomic and essential oil values of Thymbra spicata var. spicata, Satureja hortensis L. and Origanum sp. species in Diyarbakır ecological conditions. The experiment was carried out in the field of application area Dicle University Medicinal and Aromatic Plants Research and Application Center between 2017-2020. The plant height (cm), plant diameter (cm), green herbal yield (kg da-1), drug herbal yield (kg da-1), drug leaf yield (kg da-1), drug leaf / stem ratio (%), essential oil ratio (%) and essential oil yield (l da-1) properties were examined in the study. Although Satureja hortensis L. has smaller habitus than Origanum sp., it has higher drug, leaf yields, essential oil ratio, and essential oil yields in Diyarbakır ecological conditions. This showed that it is important to grow this species in Diyarbakır ecological conditions. Correlations between essential oil yield and agronomic properties are important, but there were no differences between correlation results and direct and indirect effects. For this reason, it is suggested that direct and indirect effects should be taken into consideration in correlation studies.

Anahtar kelimeler: Kekik, Diyarbakır, Uçucu yağ verimi, korelasyon, path analizi