Cep Telefonu Radyasyonunun Nöral Gelişim Üzerine Etkisi: Tavuk Embriyolari Modeli

Onur ÖZGÜRAL,Gökmen KAHİLOĞULLARI,Eyyub SM AL BEYATI,Ezgi AYDIN,Murat AYTEMİZ,Serhat AKTAN,Serkan AYGÜN,Osman AVCU,Murat ZAİMOĞLU,Ağahan ÜNLÜ

Özet

Amaç: Cep telefonları günlük hayatta en çok kullanılan cihazlar olup olası yan etkileri ile ilgili olarak bilinenler yetersizdir. Ayrıca, cep telefonu kullanımı ile nöral tüp defekti oluşması arasındaki olası bağlantı tartışmalıdır. Bu çalışmada, cep telefonu radyasyonunun nöral gelişim üzerine olası etkisi tavuk embriyoları modelinde çalışılmıştır. Gereç ve Yöntem: Çalışma Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi, Beyin ve Sinir Cerrahisi ABD Nöroembriyoloji Laboratuvarında yapılmıştır. Her biri 20 örnekten oluşan toplam 6 grup, fertil, nonpatojen Super Nick cinsi tavuk yumurtası kullanılmıştır. Bu gruplar kontrol, bekleme, çağrı yönlendirme, 1-dakika görüşme, 4-dk görüşme ve 7-dk görüşme olarak düzenlenmiştir. Embriyolar, radyasyon maruziyetini takip eden, inkubasyonun 2. gününde gelişme geriliği (GG) ve nöral tüp defekti (NTD) açısından ışık mikroskobu ile değerlendirilmiştir. Bulgular: GG saptanan embriyolar kontrol grubunda 3, standby grubunda 6, 1 dk ve 4 dk telefon görüşmesi gruplarının her birinde 5 iken; 7 dk görüşme grubunda 5 gelişme geriliğinin yanı sıra 1 NTD saptanmıştır. Gruplardaki diğer embriyolar normal olarak tespit edilmiştir. Tartışma: Bu çalışmada saptanan cep telefonu radyasyonuna bağlı olası nöral gelişim problemleri istatistiksel olarak anlamlı olmamakla birlikte maruziyet gruplarında tespit edilen söz konusu gelişme gerilikleri ozellikle gebelik açısından dikkat çekicidir. Cep telefonu kullanımı etkileri açısından ileri çalışmaların ve değerlendirmelerin yapılması gereklidir.

Abstract

Objective: Mobile phones are the most used devices in current daily life but with no sufficient data regarding their prospective side effects. Also any association between mobile phone usage and formation of neural tube defects is controversial. In this paper, any effect of mobile phone radiation on neural development in chick embryos was studied. Material and Method: This study was performed in the neuro-embryology laboratory, Ankara University, Faculty of Medicine, Department of Neurosurgery. The specimens consisted of 6 groups; 20 fertile, pathogen-free, super Nick race chick eggs in each group. These groups arranged as control, standby, call-forwarding, one-minute-call, fourminute-call and seven-minute-call groups. The embryos were evaluated using light microscope after the second day of incubation post radiation-exposure regarding growth failure (GF) and neural tube defect (NTD). Results: GG detected-embryos were 3 in the control group, 6 in the standby group and 5 in one and four-minute-call groups, each. In the seven-minute-call group, 1 NTDs were detected in addition to 5 growth retardations. Other embryos in the groups were found to be normal. Discussion: Negative effect of mobile phones on neural development is statically insignificant. Even so, the results in all the standby, one-minute-call, four-minute-call and sevenminute-call group smake it difficult to pass judgment on mobile phone usage in pregnants. It is necessary to perform further studies to clarify any potential damages regarding mobile phone usage.