Dergiler / Veteriner Bilimleri Dergisi . Eurasian Journal of Veterinary Sciences / 1998 / Cilt: 14 - Sayı: 1
Erken embriyonal dönemde yumurtaya verilen testosteron propiyonat'ın tavuk Bursa fabricii'si üzerindeki etkileri
- Sayfa
- 119–132
- DOI
- —
Özet
Bu çalışmada, erken embriyonal dönemde yumurtaya verilen testosteron propiyonatın (TP), tavuklarda bursa Fabricii'nin embriyonal gelişimi üzerindeki etkileri ile kuluçkadan çıkıştan sonra bu organda oluşan histolojik de¬ğişikliklerin incelenmesi amaçlanmıştır. Çalışmada B55 yerli hibrit anaçlardan elde edilen 350 adet döllü yumurta kul¬lanıldı. Bu yumurtaların yarısı kontrol grubu olarak kullanılırken; diğer yarısı da TP'nin bursa Fabricii üzerindeki et¬kilerinin belirlenmesi amacıyla kullanıldı. Yapılan ışık mikroskopik inceleme sonuçları, kuluçkanın 36. saatinde yumurtaya verilen TP'nin, bursa Fabricii taslağındaki lenf foliküllerinin embriyonal gelişiminde ilk aşama olan epitel to¬murcuklarının şekillenmesini engellemek suretiyle, bu yapıların gelişimini önemli oranda baskıladığını ortaya koy¬maktadır. Bununla birlikte TP uygulaması, bursa Fabricii'deki foliküler gelişmeyi tamamen bloke etmemekte ve or¬ganda az sayıda da olsa, atrofik durumdaki ve kistik yapıları da içeren foliküllere rastlanmaktadır. Kuluçkadan çıkıştan sonra ise bu hayvanların çoğunda organ oldukça küçük olup; çoğunlukla, organa özgü lenf folikülleri gelişmemiş du¬rumdadır. Kuluçkadan çıkışın ilk haftasında, organın lamina propriyasında lenfosit infiltrasyon alanları ile kistik yapılara rastlanmakta; sekizinci haftasında ve takibeden dönemlerde ise organın yerinde bağ dokusu ve lenfosit infiltrasyon alanlarından oluşan bir rudiment gözlenmektedir.
Abstract
The aim of this study was to investigate the effects of in ovo administrated testosterone propionate (TP) on the embryonic development of bursa of Fabricius and also to determine the histolpgical changes occuring at post-hathcing period. In the study, totally 350 fertilized eggs of a hybrid breed, B55 were used. The eggs were divided into two groups. First-group eggs were served as controls, in the second group-eggs, which were treated with testosterone propionate, constituted experimentals. Light microscopic observations have showed that in ovo hormonal bursectomy adversely affected lymphoid follicle development via blocking the epithelial bud formation. Nevertheless, TP-treatment did not completely prevented follicle formation in the organ; atrophic and degenerated follicles with cysts were also seen, although they were in small numbers. In TP-treated group, the organ was smaller than those of controls and most of the lymphoid follicles have not completed their development. At the first week of post-hatching period lympho¬id infiltration areas and cysts were observed in the lamina propria of the organ. At the 8th week of post-hatching pe¬riod, a rudiment of the organ which was mainly constituted of the connective tissue containing diffuse lymphoid in¬filtration areas was observed.