Dergiler / Veteriner Bilimleri Dergisi . Eurasian Journal of Veterinary Sciences / 1997 / Cilt: 13 - Sayı: 1
Kuluçkadan çıkıştan sonra tavuk bursa Fabricii' sinde oluşan histolojik değişiklikler
- Sayfa
- 77–84
- DOI
- —
Özet
Bu çalışmada, kuluçkadan çıkıştan sonra tavuk bursa Fabricii'sinde oluşan histolojik değişiklikler ışık mikroskopik seviyede incelendi. Bu amaçla yerli hibrid GXSX ırkı 60 tavuktan alman bursa Fabricii örneği materyal olarak kullanıldı. Alınan doku örnekleri alkolik-formalin ve Helly tespit sıvılarında tespit edilerek; histolojik yöntemlerle takipleri yapıldı ve parafinde bloklandı. Bloklardan alınan 6 jam kalınlığındaki kesitler, Crossman'ın üçlü boyaması, Pap-penheim'in panoptik boyaması ve methyl green-pyronin boyama yöntemleri ile boyandı. Kuluçkadan çıkışı takibeden ilk üç hafta içinde organdaki lenf foliküilerinin hızlı bir şekilde büyüdükleri ve organın Lamına propriyasını tamamen kapladıkları gözlendi. Foliküllerin birbirleri üzerine yaptıkları basınç nedeniyle uzadıkları ve lamba şişesi görünümünü aldıkları dikkati çekti. Foliküller arası epitel (İFE) ve folikül ilişkili epitel (FAE) 'de onikinci haftaya kadar belirgin değişiklikler gözlenmedi, involüsyonun ilk histolojik belirtileri olan intraepitelyal ve intrafoliküler kistlere, ilk defa inkübasyonun onikinci haftasında rastlandı. Dönem ilerledikçe, intrafoliküler kistlerin, lenf foliküilerinin medullalarını tamamen kapladıkları gözlendi. Daha ileri dönemlerde kist içeriğinin, dejenere olan FAE bölgesinden organın merkezi lümenine boşaldığı tespit edildi. Ondördüncü haftada lenf foliküilerinin histolojik organizasyonu tamamen ortadan kalkmış ve organ, mulfrtubuler bir yapı kazanmış durumdaydı. Ondördüncü haftada organın Lamina propriyasında gözlenen lenfosit infiltrasyon alanları, yirmiüçüncü haftada daha da genişlemiş durumdaydı. Bu dönemde hücresel ve ipliksel elemanları artmış olan organ lamına propriyasında çok sayıda plazma hücresine de rastlandı. Bu histolojik bulgular, kanatlılarda B-lenfositlerinin yapıldığı merkezi bir lenfoid organ olan bursa Fabricii'nin, involüsyonun geç involüsyon ve rezidüel evrelerinde belli bir süre daha sekonder lenfoid organ olarak da fonksiyon görebileceğini ortaya koymaktadır.
Abstract
In this study, histological changes occurring postnatally in chicken bursa Fabricii were investigated by light microscopic techniques.For this purpose, bursa Fabricii samples taken from 60 domestic hybrid line, GXSX chic¬kens were used as a material. The tissue samples immersed in paratfine blocks by means of routine histological procedures, following fixation in alcoholic-formaline and Helly fixatives. Tissue sections taken at 6 jam in thickness were stained with Crossman's trichrome, Pappenheim's panoptic and methyl green-pyronin staining methods. In the first three weeks of the posthatching period, lymphoid follicles growed gradually and occupied lamina propria of the organ. The lymphoid follicles extended and gained lamp glass shape because of the compression. Any definite histological changes related to the involution of the organ were not observed in both intertolucular epithelium (IFE) and follicle associated epithelium (FAE) by the 12 th week of the posthatching period. The early histological evidence of involution such as intraepithelial and intrafolucular cysts were first observed in 12 th week of posthatching period. As the age progressed, the cysts enlarged and intraiollicular cysts occupied medullae of the follicles. In the 14 th week of posthatching period, the intrafollicular cysts opened and cyst content discharged into the centrally located lumen through degenerated FAE region of the surface epithelium. The lymphoid follicles have lost their typical histological organizations and the organ had a multitubular appearance with a number of tubuli opening into the central lumen. Lymphocytic infiltration areas which were first observed in the posthatching 14 th week have expanded in 23 rd week. At the same period, a number of pyroninophylic plasma cells were also observed in the lamina propria which were highly vascularized and had increased amounts of fibrous and cellular connective tissue elements. These histological findings have revealed that bursa of Fabricius, which has been regarded as a B-lymphocyte producing centrally lymphoid organ, may serve as a secondary lympoid organ at the late and residual periods of involution.