Tavuklarda pankreasın yapısal özellikleri ve alloksan verilen tavuklarda endokrin pankreasta oluşan değişiklikler

Structural characteristics of normal pancreas in hens and histological changes in the endocrine portion after alloxan administration

Özet

Bu çalışma birbirinin devamı olan iki deney halinde gerçekleştirildi. Birinci deneyde erişkin tavukların normal kanatlı pankreas histolojisi histolojik ve histokimyasal yönden incelendi. Ekzokrin kısım piramidal epitel hücreleriyle asiner yapıdaydı. Asiner hücrelerin apikal kısımları zymogen granüllerle doluydu. Asinuslar arasında duvarları tek katlı yassı epitelle döşeli intermediyer kanallara sıklıkla rastlandı. Deneyin ikinci bölümünde, %5'lik alloksan (Alloksan tetrahydrate-Merck) 250 mg/kg dozunda intravenöz yolla verildiğinde, endokrin hücrelerin yıkımlandığı gözlendi. Alloksan uygulamasını takibeden 1. saatte, kan şekeri düzeyi aniden 315.7 mg/100ml'ye yükseldi ve derece derece artarak 28. saatte en yüksek seviye olan 396.8 mg/100ml'ye ulaştı. Uygulama yapılmayan normal hayvanlarda seviye 180-260 mg/100ml idi. Gomori'nin Chrome alum haematoxylin-phloxine tekniği ile boyanan kesitlerde gösterildiği gibi, alloksan uygulamasından 1 saat sonra zymogen granüller kayboldu. Endokrin adacıklardak i beta hücrelerinde, alloksan uygulamasından 48 saat sonrasına kadar devam eden tipik degranülasyonla birlikte çekirdeklerde piknoz ve karyoliz saptandı. Dejenere adacıklar çevresindeki asiner epitelde, uygulamadan sonraki 5. saatte başlayan belirgin hücresel değişiklikler gözlendi. Değişiklikler, asiner hücre sitoplazması içinde bazofilik granüllerin belirmesi ve hücrelerin daha yuvarlak bir şekil kazanmalarıyla devam etti. Kan şekeri düzeyi, 48 saat sonra normal seviyeye (222 mg/100 ml) düştü. Asiner epitel hücreleri, uygulamadan 1 hafta sonra adacıklardaki dejenere endokrin hücreler arasında gözlendi. Bu, daha sonraki zaman dilimlerinde de görüldü ve asiner epitelin beta hücrelerine transformasyonuyla oluşan bir rejenerasyon olarak yorumlandı.

Abstract

This study was performed as two consecutive experiments. In the first experiment, normal avian pancreas histology of adult hens was investigated histologically and histochemically. Exocrine part was acinar in nature with their pyramidal epithelial cells. Apical portions of the cells filled with zymogenous granules. Intermediate ducts lined up with simple squamous epithelium were frequently encountered among the acini. In the second experiment, endocrine cells were destroyed by giving intravenously 5% w/v solution of alloxan (Alloxan tetrahyrate-Merck) at a dose of 250 mg/kg body weight. The blood sugar level sharply increased up to 315.7 mg/100ml at the first hour, and by gradual increase, reached at its highest level which is 396.8 mg/100ml at the 28th hour following alloxan administration. In non-treated, normal animals, the levels were between 180-260 mg/100ml. The zymogenous granules disappeared at the first hour after treatment as demonstrated in the sections stained with Gomori's chrome alum haematoxylin-phloxine technique. Beta cells at the endocrine islands displayed typical degranulation together with nuclear pycnosis and karyolisis those continued until 48 th hour following alloxan administration. Definite cellular changes were observed in the acinar epithelia around the degenerating islands beginning at the 5th hour after the treatment. The changes continued with the appearance of basophilic granules in the acinar cell cytoplasm while they were gaining more spherical shape. Blood sugar level dropped back to the normal level (222 mg/100ml) after 48 hours. Acinar epithelial cells were observed in the islands among the degenerated endocrine cells one week after the treatment. This was more frequently seen at later periods and was interpreted as a regeneration occured by transformation of acinar epithelia into beta cells.