Dünya' da ve Türkiye' de hayvan haklarının tarihsel gelişimi

Özet

Bilimsel araştırma ve deneylerde hayvan kullanımındaki artış, bu eyleme karşı görüşte olanların da sayısında artışa neden olmuştur. Hayvan deneylerine karşı (antivivseksiyonist) tavır sergileyen grupların ilk yasal örgütü ingiltere'de (1875) kurulmuştur. II. Dünya Savaşı sonrasında, hayvanların deneylerde kullanımındaki artış, 1-960'h yıllarda en üst seviyeye ulaşmış ve bu durum hayvanları koruma konusunda bir refleksin oluşmasına neden olmuştur. "İnsanların hayvanlara karşı sorumluluğu olmalı" fikrinden "hayvan haklarına" kadar uzanan düşünceler zinciri, dünyanın farklı yerlerinden çok sayıda hayvan severin farklı isimler altında (Hayvan severler derneği, doğayı ve hayvanları koruma demeği vb) örgütlenmelerini hızlandırmış ve güçlendirmiş; hayvanları koruma kurullarının ve deney hayvanları etik kurullarının önemini, görev ve sorumluluklarını da arttırmıştır. Bu hızlı gelişmeler son yüzyıl için Türkiye'de de görülmüş ve hayvan hakları hareketi konusunda önemli sayılabilecek mesafeler alınmıştır. Bu çalışmada, Dünya'da ve Türkiye'deki hayvan haklan hareketi, tarihsel boyutu ile ele alınıp tartışılacaktır.

Abstract

Increase on usage of animal in scientific researches and experiments caused to increase number of people having counterview to this action. First legal organization of the groups assuming an attitude against animal experiments (antiviewsectionist) was established in -England in 1875. Increase on usage of animals in experiments reached the top level in 1960s after 2nd World War and this situation caused formation of a reflex on protection of animals. Thoughts chain extending from the thought of "people must have liability for animals" to "animal rights" have accelerated and strengthened organizing of many of animal-loving people from different places of the world under different names (animal lovers society, Society of protection of nature and animals etc.); have increased importance, duty and responsibilities of rules of animal protection and ethical rules of experimental animals. These rapid developments have been seen in Turkey within the last century and distances that can be considered as important on animal rights movement have been covered. In this study, animal rights movement in Turkey and world shall be considered and discussed with its historical aspect.