Dergiler / Veteriner Cerrahi Dergisi / 2001 / Cilt: 7 - Sayı: 1
Köpeklerde xylazin-ketamin HCl anestezik ajan kombinasyonunun medetomidin-ketamin HCI Kombinasyonuyla klinik ve kardiyovasküler etkileri yönünden karşılaştırılması
- Sayfa
- 21–27
- DOI
- —
Özet
Çalışmada, $\alpha_2$ adrenoreseptor agonistlerinden xylazine ve medetomidinin ayrı ayrı ve ketaminle kombine edilerek oluşturulan genel anestezilerinin kan parametreleri, kardiyovasküler sistem üzerine olan etkileri ve klinik uygulamadaki kullanılabilirlikleri yönünden karşılaştırılması amaçlanmıştır. Çalışma materyalini 6 hayvanlı 2 gruba ayrılan 12 sağlıklı köpek oluşturdu. I. gruptaki hayvanlara 1 mg/kg dozda intravenöz (iv) xylazin enjeksiyonu yapıldı. Beş dakikalık bir bekleme süresinden sonra 10 mg/kg dozda iv ketamin enjeksiyonu yapıldı. II. gruptaki gruptaki hayvanlara ise 10 pg/kg medetomidinin iv verilmesini takiben 5 dakika sonra 10 mg/kg dozda iv ketamin enjeksiyonu yapıldı. Tüm hayvanlarda premedikasyon öncesi ve sonrasındaki 5, 15, 30 ve .60. dakikalarda EKG traseleri, kalp atım ve solunum sayıları ile beden ısıları not edildi. Her devrede 10 mi kan örneği alınarak, eritrosit ve lökosit sayımı ile hematokrit ve hemoglobin konsantrasyonu bakımından hematolojik analizler yapıldı. Aynı şekilde her devrede, pH, $pO_2, pHCO_3 ve pCO_2$ düzeylerindeki değişiklikler yönünden kan gazları analizi yapıldı. Anestezik ajanların sedatif ve analjezik etkilerinin değerlendirilmesi; hayvanın duruş pozisyonu, çevreye olan ilgisi, pedal, palpebral, pupillar refleksler ile iğne pikürlerine karşı olan cevaplara göre yapıldı. Sedatif etki her iki grupta da 5 dakika içinde başlarken, derin anestezi etkisi I. grupta ortalama 15 ve II. grupta ise 10. dakikalar içinde başladı. Anesteziden tamamen uyanma süresi I. grupta 50 ile 60' (ort. 54'), II. grupta 55 ile 80' (ort. 66') olarak saptandı. EKG değerlendirilmesinde 5 dakika sonunda tüm grupta gelişen sinos bradikardi ve aritmi tablosu gözlendi. 15. dakikada I. gruptaki 5 ve II. gruptaki 3 hayvanda aritmi ve sinos bradikardi saptandı. 30. dakikada I. grupta 3 hayvanda gözlenen bradikardi ve aritmi tablosu 60. dakikada düzeldi. Bununla beraber II. gruptaki hayvanlarda 30. dakikadan sonra hiçbir kalp bozukluğu not edilmedi. Beden ısısının, 60. dakika sonunda belirgin olarak her iki grupta düştüğü kaydedildi. I grup hayvanlarda solunum sayısı anestezi süresince bariz olarak azalmasına karşılık, II. grup hayvanlarda 5. dakikadan sonra normale döndü. Her iki grupta kan pH, $pCO_2$ ve $pHCO_3$ tüm dönemlerde sabit kaldı. $pO_2$ konsantrasyonu I. grupta tüm dönem-lerde düşerken, II. grupta sadece 5. dakika sonunda düştü. Hematokrit ve hemoglobin düzeyi tüm grupta değerlendirme süresince değişmedi Eritrosit düzeyi her iki grupta anestezi boyunca sabit kaldı. Lökosit düzeyi, I. grupta sadece 5. dakikada artarken, II. grupta hiç değişmedi. Sonuç olarak, II. grup anestezik madde kombinasyonunun kardiyopulmoner ve yan etkilerinin I. grup anestezik madde kombinasyonuna göre daha az şiddette olması ve daha iyi sedatif ve anestezik etkisinden dolayı, bu grup anestezik kombinasyonun veteriner pratikte kullanılması tavsiye edilmiştir.
Abstract
The aim of this study was to compare the effects of the combination of xylazin+ketamine with medetomidine+ ketamine combination taking into consideration of cardiovascular, blood gas analysis and blood parameters. The material was consisted of 12 healthy mixed dogs. Dogs were separated into two groups (each group was consisted 6 dogs) as group I (xylazin+ketamine group) and group II (medetomidine+ketamine group). The anaesthetic agents in group I were administered intravenously at the amount of 10 mg/kg dose xylazin and 10 mg/kg doze ketamine. The dogs in group II were also injected at the doze of 10 μg/kg medetomidine and 10 mg/kg ketamine intravenously. ECG assessment, heart rate, respiratory rate, body temperature, blood gas analysis $(pH, pO_2, pHCO_3 and pCO_2$ ) and blood parameters were assessed for all animals at 0, 5, 15, 30 and 60 minutes during anaesthesia. The sedative and analgesic effect of the agents were evaluated as to the positioning of the animal, sensitivity to environment objects and the reflex against pin needle, pedal and palpebral. Sedative effects of the anaesthetic agents were observed within 5 minutes in each group. However, the deep anaesthesia started within 15 minutes in group I and 10 minutes in group II. The recovery was observed between 50 to 60 minutes (average 54 minutes) in group I and between 55 to 80 minutes (average 66 minutes) in group II. ECG assessment revealed that there was sinusoidal bradycardia within 5 minutes amongst all the dogs, used in this study. Although irregular heart rate was still presented within 30 and 60 minutes in group I, it was regular after 30 minutes in group II. Body temperature decreased within 60 minutes for all groups. Respiratory rate was also decreased in all stage of anaesthesia in group I, but it was only decreased within 5 minutes in group II. Blood gas analysis revealed that there was no alterations in pH, $pCO_2$ and pHCO_3$ levels during anaesthesia for the all groups. However, $pO_2$ level decreased during the all stage of anaesthesia in group I and only within 30 minutes in group II. Haematocrit and hemoglobin measurements were constant in all groups during the whole anaesthesia. Leucocyts and erythrocyts measurements remained constant for all groups except that increasing WBC level at 5th minutes in group I. In conclusion, because of less amount of anaesthetic agent, minimum effect on vital organs and long action, the use of medetomidine+ketamine combination was found more useful than xylazin + ketamine.