Dergiler / Yerbilimleri / 2005 / Cilt: 26 - Sayı: 2
Bazı sığ yeraltı yapılarının özdirenç ters-çözümü
- Dergi
- Yerbilimleri
- Sayfa
- 1–14
- DOI
- —
Özet
Bu çalışma, son yıllarda sığ yeraltı yapılarının araştırılmasında yaygın olarak kullanılan elektrik özdirenç verilerinin ters-çözümünü bilgisayar benzetimleri ile irdelemektedir. Kullanılan modeller; sığ jeofizik araştırmalarda sıkkarşılaşılan, çevresel ve karstik sorunların çözümüne yönelik olarak tasarımlanmıştır. Uygulamalar sırasında, hermodel için L1- (bloklu) ve L2- (düzgünlük-kısıtlı) normları kullanılarak iki- ve üç-boyutlu ters-çözümler yapılmış veher bir normun bu modellerdeki başarısı araştırılmıştır. Ters-çözüm uygulamaları sırasında; elektrik özdirenç yönteminde yaygın olarak kullanılan Schlumberger, Wenner, pol-pol ve dipol-dipol elektrot dizilimleri kullanılarak, budizilimlerin yapı belirlemedeki yeterliliği araştırılmıştır. Modelleme çalışmaları; yüzeye yakın yapıların ters-çözümyöntemiyle daha iyi belirlenmesine karşın, yüzeyde veya yüzeye çok yakın iletken ya da dirençli katmanların olması durumunda, derindeki yapı/yapıların belirlenebilirliğinin zayıfladığını ortaya koymuştur. Ayrıca, dizilim türününyapı belirlenebilirliği üzerinde önemli bir etkisi vardır. Çalışmaların diğer bir sonucu da; blok benzeri yapılarda L1normu yapı belirlenebilirliğinde daha etkili olmasına karşın, ani değişim göstermeyen jeolojik modellerde L2- normunun daha iyi sonuç vermesidir