Dergiler / Yerbilimleri / 2020 / Cilt: 41 - Sayı: 2
Tuzgölü Havzası’nın Geç Kretase-Günümüz arası kinematik evrimi (Orta Anadolu, Türkiye): Paleostres Çalışması
- Dergi
- Yerbilimleri
- Sayfa
- 114–146
- DOI
- —
Özet
İç Anadolu'nun Neotetis ve Neotetis sonrası evrimi ile ilgili deformasyon olaylarının izleri,Geç Kretase – günümüz arası çökelim yaşına sahip Tuzgölü havzasının istiflerinde iyi bir şekilde kaydedilmiştir. Bu bağlamda, ilgili istifleri deforme eden ve yaş kontrollerine sahip kinematik izler, bölgede hakim olan deformasyon fazlarını ayırt ve karakterize etmek için oldukça önemlidir. Bu hedef doğrultusunda çalışma kapsamında, havza içindeki 41 farklı lokasyondan toplanmış olan 500'den fazla fay çiziği ölçümüne dayalı 57 paleostress ters çözümlemesi sunulmaktadır. İlgili ters çözümleme sonuçlarının zamansal dağılımı üç farklı deformasyon fazının ayırt edilmesine olanak sağlamıştır. Birinci faz, Neotetis Okyanusu’nun Geç Kretase-Oligosen zaman aralığı boyunca geç evre kapanımı ve İç Torid Kenet Kuşağı boyunca gerçekleşen kıta-kıta çarpışma olayları ile ilişkili neredeyse D-B doğrultulu bir sıkışma rejimi ile ilişkilendirilmiştir. İkinci faz, Kırşehir Bloğu’nun İzmir-Ankara-Erzincan Kenet Kuşağı boyunca Pontid bloğunun içine girintilenmesinden sonra Kırşehir Bloğu’nun segmentasyonu ile bağlantılı olabilecek KKB-GGD doğrultulu sıkışmalı rejimle ilişkilendirilmiştir. Son fazın ise, Orta Anadolu Platosu’nun ~ 10 My'dan bu yana yükselmesi ile ilişkili olabilecek transtansiyonal rejim ile alakalı olabileceği vurgulanmıştır.
Abstract
Traces of deformation events related to the Neotethyan and post-Neotethyan evolution of the Central Anatolia is well recorded in Upper Cretaceous to recent deposits of the Tuzgölü basin. In this regard, kinematic traces with age controls are crucial for differentiating and characterizing deformation phases that prevailed in the region. This study presents 57 paleostress inverse analysis based on more than 500 fault slip measurements collected from 41 different locations in the basin. The temporal distribution of the data sets indicates three different phases of deformation. The first one is represented by an almost E-Wdirected compressional setting, which might be related to the late-stage closure of the NeoTethys Ocean and continental collision events along the Intra-Tauride Suture Zone during late Cretaceous to Oligocene time interval. The second phase is attributed to the segmentation of the Kırşehir block under NNW-SSE-directed compressional setting in the basin after the indentation of the Kırşehir block into the Pontide block along the İzmirAnkara-Erzincan Suture Zone. The last phase is represented by the transtensional regime, which might be related to uplift of the entire Central Anatolian Plateau since ~ 10 Ma.