Kudüs’te İngiliz Varlığının Dinden İdeolojiye Değişen Gerekçelerine Özet Bir Bakış

A Brief Look At the Reasons of British Existence in Jerusalem from Religion to Ideology

Özet

Büyük Britanya’nın Kudüs’teki resmi varlığı 1838’de burada bir İngiliz Konsolosluğu’nun ihdası ile başlar ve 1947’de Yahudi terörizmi sebebiyle son bulur. Kudüs’te İngiliz Konsolosluğu, Hünkâr İskelesi Antlaşmasından sonra artan ve Hindistan yolunu tehdit edebilecek Rusya tehdidine karşı ihdas olunmuştur. Bu dönemde Britanya’nın Kudüs ve çevresine yönelik siyasetinin arkasındaki değerler sisteminin, uluslararası gelişmeler kadar iç siyasi gelişmelerin tesiriyle de dalgalandığına şahit olunur. Bu makalede; değişen politikalarında karar alıcıları etkilemek ve kamuoyunun desteğini almak için İngiliz siyaset yapıcıların gerçek amaçlarının Hindistan yolunu korumak gibi kolonyal hedefler olduğu, bunun için de dini ve ideolojik değerleri araçsallaştırdıkları anlaşılmıştır. Bu amaçla İngiliz kamuoyuna ve Evangelist Kiliseye sunulan gerekçe, Yahudilerin Protestanlığa ihtidasını temsil eden Yahudi Restorasyonu; daha sonra Siyonistlere sunulan gerekçe ise Yahudilerin Kutsal topraklara avdeti hakkındaki İngiliz ideali olmuştur. Evangelist Kilisenin Yahudi restorasyonu konusundaki başarısızlığı; İngilizlerin tamamen, İngiliz-Yahudi ittifakını mümkün ve gerekli kılan Yahudilerin Kutsal topraklara dönmesi hedefine yönelmesine sebep olmuştur. İngiliz-Yahudi ittifakının arkasındaki uluslararası gelişme ise Almanya’nın Yakın Doğu’da İngiltere’ye karşı bir rakip olarak ortaya çıkmasıdır. Birinci Büyük Savaştan sonra İngiltere’nin Filistin’de Manda İdaresi kurması ve meşhur Balfour Deklarasyonu’nu bir tarafa bırakması, söz konusu ittifakın İngiliz-Yahudi çatışmasına dönmesiyle neticelenmiştir.

Abstract

Great Britain’s official presence in Jerusalem starts with the foundation of the British Consulate in 1838 and ends with its withdrawal in 1847 following Jewish terrorism. During this period, the value system behind the policy followed by Great Britain towards Jerusalem and its surrounding was notably variable due to international as well as internal political developments. The Consulate in Jerusalem was established to resist the Russian influence in the area that had increased after the Unkiar Skelessi Treaty and was a potential threat to the routes to India. This paper concludes that British policy makers instrumentalized various religious and ideological values to influence political decision makers and the public into supporting the varying policies intended to advance their colonial purposes- mainly protecting the routes to India. To this end, they presented the British public and the Evangelist Church with the concept of a necessary Jewish restoration; in other words, converting the Jews into Protestants. This was followed by an introduction of the British ideal of Jewish Return to Palestine to British Jews and later to the Zionists. This Ideal later evolved into the Jewish return to the Holy Land when the Evangelist Church failed with their Jewish restoration, thereby making way for the Anglo-Jewish alliance. The main international reason behind this alliance was the emergence of Germany as a rival to Great Britain in the Near East. This alliance transformed into the Anglo-Jewish conflict after the First Great War when Britain founded the British Mandatory in Palestine and disregarded the famous Balfour Declaration.