Veteriner Hekimlikte Rejeneratif Tedavi Yaklaşımı Olarak Kök Hücre Tedavisi

Özet

Kök hücreler beşeri hekimlikte olduğu kadar veteriner hekimlikte de kronik hastalıkların tedavisi açısından umut verici bir alternatifir. Kök hücrelerin iki önemli özelliği bulunur; ilki uzun inaktivite dönemlerinden sonra bile hücre bölünmesi yoluyla öz yenileme kapasitesine sahip özelleşmemiş hücrelerdir ve ikincisi fizyolojik veya kültür şartlarında farklı organ ve doku sistemlerine ait hücre dizilerine dönüşebilirler. Kök hücreler, gen hedefleme, klonlama, kimera üretimi ve transgenik hayvan üretimi gibi pek çok ilgi çekici konu açısından potansiyel oluştururlar. Kök hücrelerin organizmada 200’den fazla hücreye dönüşebilme kabiliyeti, terapötik ajanlar arasında önemli bir yer almasını sağlar. Literatür kök hücre tedavinsin uygulanabilir bir rejeneratif alternatif olduğunu ortaya koymaktadır. Türkiye’de birkaç şirket güvenli ve ruhsatlı ürünler arz etmektedir. Kök hücre tipleri arasında doku tamiri kapasitesi, parakrin faktör aktivasyonu, immunmodülasyon gibi faktörler baz alınarak terapötik başarı şansı en yüksek olanı mezenterik kök hücreler (kemik iliği veya yağ doku kökenli) olarak belirlenmiştir. Bu hücreler petlerin kemik, tendon ve kıkırdak hasarları ve diğer doku hastalıklarında en sık tercih edilen tiptir. Kök hücre tedavisi, elbette eğitimli personel ve ruhsatlı ürünler kullanılarak küçük hayvan hekimliğinde daha yaygın olarak yer almalıdır. Bu derlemede güncel literatür ve veteriner hekimlikte kök hücre tedavi endikasyonları özetlenmiştir.

Abstract

Stem cells are promising alternatives in chronic diseases of animals as well as humans. Stem cells has two differentiating characteristics; First, they are unspecilized cells with the self renewing capacity by cell division, even after long periods of inactivity. Second, they differentiate to tissue or organ spesific cells with speciliazed functions, under physiologic or culture conditions. Stem cells provide the potential for many outstanding subjects such as gene targeting, cloning, chimera production and transgenic animal formation. The ability of stem cells to differentiate to 200 different cell types in the organism places them to a major step among theraupetic agents. Literature establishes that stem cell therapy is a feasible regenerative alternative. Several companies in Turkey supplies safe and licensed products. Among the stem cells, those with the best chance of therapeutic success are the mesentheric stem cells (isolated from bone marrow or adipose tissue), due to their ability to promote tissue repair, activation of paracrine factors, immunomodulation, and perception of the cell homing signaling. These cells are predominantly preferred in pets for bone diseases, tendons and cartilage, muscles, and other tissues. Stem cell therapy must be more prevalantly used in companion animal medicine, certainly by the skilled practitioners and standartized and licenced material. This review summarizes the current literature and endications of stem cell therapy in veterinary medicine.