Dergiler / Uludağ Üniversitesi Ziraat Fakültesi Dergisi / 2001 / Cilt: 15 - Sayı: 2
Ayçiçeğinde (Helianthus annuus L.) melez performanslarının tahminlenmesi üzerinde bir araştırma
- Sayfa
- 1–12
- DOI
- —
Özet
Bu araştırmada, 9 adet kendilenmis ayçiçegi hattının diallel olarak melezlenmesiyle oluşturulan populasyonda; a)Ebeveyn kendilenmiş hatlarin genel uyum yeteneği (g.u.y.) etkileri $(g_i)$ ile ortalama değerleri $(overline chi_E)$ arasindaki doğrusal ilişkiyi belirlemek, b) Melezlerin $(F_1)$ gözlenen ortalamaları $(overline chi_M)$ ye bunların beklenen ortalamaları $(y_ij)$, meleze katilan iki hattin ortalaması (P) ve heterotik sapmaları $(F_1- overline P)$ arasındaki doğrusal ilişkileri saptamak amacı ile yapılmıştır. Gözlenen karakterlerin tümünde kendilenmiş hatların g.u.y. etkileri $(g_i)$ ile bunların ortalamaları $( overline chi_E)$ arasında pozitif korelasyonlar bulunmuştur. Ancak sadece tabla çapı ye 1000 tane ağırlığında yüksek derecede önemli (sırasi ile r=+0,891** ve r=+0,818**) çıkmıştır. Yine gözlenen tüm karakterlerde $F_1$ 'lerin ortalama degerleri $( overline chi_M)$ ile $y_ij$ ve $F_1- overline P$ değerleri arasında pozitif ve yüksek derecede (r=+0,507** ve r=+ 0,924** arasında) korelasyonlar saptanmıştır. Buna karşılık, $overline chi_M$ ve $overline P$ arasındaki doğrusal ilişkiler önemsiz çıkmıştır. Bu parametrelerin melez performanslarındaki oransal katkılarını gösteren basit determinasyon katsayıları $(r^2)$ tane verimi, tek tabla verimi ve bitki boyunda melezlere ilişkin heterotik etkilerin, buna karşılık tabla çapı ve 1000 tone ağırlığında ise ebeveynlerin ortalama değerlerinin ve g.u.y. etkilerinin melez performanslarının tahminlenmesinde daha etkili olacağını kanıtlamıştir.
Abstract
The present study was undertaken to provide some information about a hybrid-population derived from a diallel cross of nine inbred lines of sunflower on: (1) Simple correlation (r) and determination $(r^2)$ cofficients among general combining ability (g.c.a.) effects of parental inbred lines $(g_1)$ and observed parental means $(chi_E)$; (2) identification of linear correlations among expected hybrid means $(y_ij)$ based on parental g.c.a. effects and two parental inbred lines means $(overline P)$ and mid-parental heterosis values $(F_1- overline P)$ with observed hybrid means $(overline chi_M)$ According to the results, correlations of parental means $(overline chi_E)$ with their g.c.a. effects $(g_i)$ were positive in all characters studied. But, these correlations were significant only for head diameter and 1000-seed weight (r=+0.891** and r=+0.818**, respectively). Also, it was found that there were positive and significant relationships between observed hybrid means (XM) with expected hybrid means $(y_{ij})$ and mid-parental heterosis values $(F_1- overline P)$ in all characters observed (r=+0.507** to r=+0.924**). Contrary, linear correlations of observed hybrid means $(overline chi_M)$ with two parental means $(overline P)$ were insignificant. Simple determination cofficients (r2) which indicated the relative effectiveness of these parameters on hybrid performances proved that the heterotic effects were more effective for seed yield, yield per plant and plant height,, whereas observed parental means $(overline chi_E)$ and their g.c.a. effects $(g_i)$ affected head diameter and 1000-seed weight on predicting hybrid performances