Travmada olay yerinde havayolu sağlanması

Özet

Varlığı insanoğlu kadar eski olan travma bilimi, uzun bir gelişim süreçten geçerek günümüzün ileri teknolojik olanaklarına ulaşmıştır. Maliyeti ve sosyal yönüyle özellikle gelişmekte olan ülkelerde hâlâ önemli bir sorun olmaya devam eden travma multisistemik bir hastalıktır. Travma hastalarının multisistemik yönetiminde anestezi doktorlarına önemli sorumluluklar düşmektedir. Ülkemizde, travma hastalarına hastane öncesi kurtarma ve ilk yardım primer olarak Sağlık Bakanlığı 112 çağrı numaralı acil yardım ve kurtarma ekibi (Hızır Acil) tarafından yapılmaktadır. Bu ekip için, özellikle olay yerinde endotrakeal entübasyon ve resüsitasyon için kurslar düzenlenmektedir. Akut majör havayolu yaralanmaları, sonucu etkilemeleri nedeniyle erken tanı ve hızlı tedaviyi gerektiren acil durumlardır. Oksijenasyon ve ventilasyonun kötüleşmesine neden olan tipik yaralanmalar baş, spinal kord ve toraks travmalarıdır. Balonlu endotrakeal tüp kullanımı halen havayolu açıklığının kesin korunmasında 'altın standart' olma özelliğini sürdürmektedir. Trakeal tüpün yerleştirilmesi deneyim ve yüksek bir beceri düzeyine sahip olmayı gerektirir. Laringeal mask airway, entübasyon laringeal mask airway ve özofageal-trakeal kombitüp olay yerinde acil travma hastasının havayolu kontrolünde kullanılabilecek diğer araçlardır. Havayolunun açık tutulmaya çalışılması sırasında olası bir servikal kırık gözönünde bulundurulmalıdır. Travma hastalarında, olay yerinde havayolunun aspirasyonu ve karbondioksit izlemine dikkat edilmelidir.

Abstract

Knowledge of trauma is as old as mankind and survived a long way to reach new technologic developments. Being a multisystemic disease, trauma is an important social and financial problem especially in devoloping countries. Anesthesists possess important roles in the multisystemic management of trauma patients. In our country prehospital life support for trauma victims primarily realized arranged by the emergency help and rescue team 112 which belonged to the Ministry of Health. Several courses are arranged for the team especially about endotracheal intubation and resuscitation in the field. Acute major airway injuries require an early diagnosis and a prompt treatment to improve their outcome. Typical injuries causing alterations in oxygenation or ventilation are head, spinal cord and thoracic traumas. The use of cuffed tracheal tube remains the definitive 'gold standard' of airway control. Tracheal tube placement requires experience and high degree of skill. The laryngeal mask airway, intubating laryngeal mask airway and oesophageal-tracheal combitube are also indicated in maintaining control of airway during emergency trauma patients in the field. A probable occurence of cervical spine fracture must be assumed while maintaining airway patency. Onsite airway aspiration, and monitoring of carbon dioxide must be realized in trauma victims.