Revisiting the headscarf debate in France from a constructivist approach

Fransa’daki başörtüsü vakasının inşacı yaklaşımla Değerlendirilmesi

Özet

Bu makale, Fransa 'da yaşayan Müslüman kadınların başörtüsü yolu ile örtünmelerinin lâiklik fikrine güçlü bağlılığı ile bilinen Fransa'nın iç dinamiklerini nasıl etkilediğini incelemeyi amaçlamaktadır. Makalede, 2004 yılında Müslüman öğrencilerin okula başörtüsü ile gitmeleri ile alevlenen tartışmaların etkilendiği kamusal ve siyasi koşullara odaklanılarak, genellikle başörtüsü ile özdeşleştirilen îslami bir kimliğin Fransız siyasi elitleri, medya ve genel kamuoyu tarafından lâikliğe yönelik bir tehdit olarak inşa edildiği savunulmaktadır. İnşacılık teorisine atıfta bulunularak, başörtüsü etrafında oluşan tartışmaların ulusal bir krize dönüşmesinin tesadüfi bir süreç olmadığı, bunun yerine, Fransa'daki Müslümanların Fransız toplumunun dengelerini etkileyen güçlü bir sosyo-politik kimliğe bürünmesinin ilgili aktörlere ait çıkarların tarihsel olarak bu sonuca yol açacak şekilde yorumlanmasından kaynaklandığı üzerinde durulacaktır. Bu süreç yolu ile, Fransa'daki Müslüman kadınların din ve devlet ayrımının en önemli miras olduğu bir devlette sadece dini değil, sosyo-politik kimlikleri için nasıl mücadele ettikleri de anlatılmaya çalışılacaktır. Sonuç olarak, bu mücadeleye rağmen, başörtüsün Fransız Cumhuriyeti 'ne yönelik bir tehdit olarak yorumlanması sebebiyle Müslüman sosyo-politik kimliğinin baskı altında kaldığından ve yalnızca dini, çoğu zaman da muhalif bir hareket olarak örtünmeden ayrılamadığından bahsedilecektir.

Abstract

This article aims at investigating how Muslim women in France and their veiling in the form of headscarves destabilized the domestic dynamics of France, whose reputation for strong adherence to secular principles makes the issue more challenging than in any other Western European country. By focusing on the public and political landscape surrounding the 2004 headscarf debate, Muslim girls wearing headscarves to school, I argue that “Islamic identity”, which tends to be associated with the headscarf, has come to serve as a threat toward secularism by French political elites, the media and the general public. Referring to Constructivism, I argue that the development of the headscarf affair into a national crisis is not a coincidental process; if the members of the Muslim community in France have taken on a strong socio-political identity that affects the domestic balances of the French society, it is because the historical evolution of the identities and interests of purposive actors have been interpreted and marketed in a way to serve this end. Through this process, Muslim women have been able to assertively struggle not only for their religious identity but also for a socio-political identity in a state where the most cherished legacy has been the separation of religion and politics. Nonetheless, the interpretation of the headscarf as a threat to the French Republic led to the situation that a Muslim socio-political identity remained under the heavy pressure of and could not be detached from veiling as a purely religious and often a divergent practice