Mali Dışlama Etkisi: 1975 – 2016 Dönemi Türkiye İçin ARDL Sınır Testi Sınaması

Özet

Devletler kaynak ihtiyacını çeşitli nedenlere bağlı olarak borçlanma yoluyla sağlamaktadır. Borçlanmayla finansman yöntemi, diğerlerine göre önemli bir farklılığa sahiptir. Bu da karşılığında faiz ödemesinin olmasıdır. Borçlanmayla finansmanın makroekonomik olarak ortaya çıkardığı sorunlardan önemli birisi, özel sektör tarafından kullanılan kaynakların azalması ve / veya kaynakların maliyetini artırmasıdır. Bu sorun mali dışlama etkisi (fiscal crowding-out effect) olarak adlandırılmaktadır. Bu çalışmada, 1975 – 2016 dönemi için Türkiye’de kamu kesimi borçlanma gereği ve iç borç ödemelerinin, özel sektör yatırım harcamalarına olan uzun dönemli etkisi test edilmiştir. Eşbütünleşme analizi (uzun dönemli etki) ARDL model ile gerçekleştirilmiş, nedensellik için de Toda – Yamamoto kullanılmıştır. Uzun dönemli ilişkinin varlığı bulgulanmıştır. Uzun dönemde bağımlı değişken olan özel sektör yatırımları, bağımsız değişkenler olan KKBG ve iç borç ödemelerinden negatif yönlü etkilenmektedir. Hata düzeltme modeli yani kısa dönem ilişkide de denklem istikrarlı çıkmış ve kısa dönem denge durumu görülmektedir. Nedensellik analizi ise bağımlı ve bağımsız değişkenler arasında nedenselliğin kurulduğunu göstermektedir.

Abstract

States meet their funding needs by borrowing for various reasons. Public borrowing has a significant difference compared to others. This is the interest payment in return. One of the problems of public borrowing is that the resources used by the private sector decrease and / or increase the cost of these resources. This problem is called fiscal crowding-out effect. In this study, it is tested the long-term relationship between the public sector borrowing requirement and debt payments and the private sector investment expenditures in Turkey for 1975 - 2016 period. Cointegration analysis is performed with ARDL model, Toda - Yamamoto is used for causality. The existence of a long-term relationship has been detected. Private sector investments are negatively affected by KKBG and domestic debt payments. In the error correction model the equation is stable and the short-run equilibrium state is observed. Causality analysis shows that causality is established between variables.