Doktorlar, hemşireler ve hastalar nebülizatör cihazlarını ne kadar doğru kullanıyor?

Sinem GÜNGÖR,MURAT YALÇINSOY,Bilgen Begüm AFŞAR,Olga AKKAN,Belma BAĞCI AKBABA,Kiraz Aylin TORBACI,Ferhan ÖZŞEKER,Esen AKKAYA

Özet

Amaç: Son yıllarda inhalasyon yoluyla ilaç kullanmak solunum hastalıklarının tedavisinde giderek daha fazla önem kazanmaya başlamıştır. Bu nedenle sağlık personeli ve hastaların eğitilmesi de önemli hale gelmiştir. Merkezimizde bu amaçla asistan doktor (Dr), hemşire (Hem) ve halen hastanede yatan ve evinde nebülizatör kullanan hastaların (Has) nebülizatör ile ilaç uygulaması konusundaki bilgi ve beceri düzeyleri, hazırlanan anket formuyla araştırıldı. Gereç ve Yöntem: Çalışmaya 28 Dr, 51 Hem, 29 Has katıldı. Bu gruplar için anketteki toplam soru adedi, sırasıyla 36, 15, 15 idi. Sorular, demografik özelliklerin yanı sıra, nebülizatörler hakkında bilgi (Bi) ve nebülizatör kullanım becerilerini (Be) değerlendiren alt gruplardan oluşuyordu. Bilgi ve beceri ile ilgili sonuçlar; % bilgi skoru (% BiS), % beceri skoru (% BeS) olarak hesaplandı. Bulgular: Doktorlar en çok tek kullanımlık, oksijene bağımlı nebülizatörleri tercih ediyorlardı (16/28) ve bu yolla en çok bronkodilatörleri kullanıyorlardı (23/28). Doktorların 4/28i hastaya vereceği nebülizatör tipini kendisi seçiyor, 13/28i hastalara reçete ettikleri cihazları kendileri tarif ediyordu. Nebülizatör temizliği konusunda hemşirelerin bilgileri daha iyiydi (Dr: %25, Hem: %42). Hastaların %65,5i temizlikte musluk suyu kullanıyordu. Dr, Hem ve Hasda ortalama % BeS sırasıyla, %53,17, %53,21, %52,58; ortalama % BiS sırasıyla, %38,67, %38,82, %42,41 idi. Sonuç: Bu sonuçlar merkezimizde sağlık personelinin inhalasyon yolu ile ilaç kullanımı ve nebülizatörler konusundaki bilgi ve becerilerinin yeterli olmadığını göstermektedir. Bir ön çalışmaya ait olan bu sonuçların eğitim sonrası düzeleceği kanısındayız.

Abstract

Aim: In recent years, use of medication by inhalation in the treatment of respiratory diseases has become a more important issue. Therefore, instruction of patients and medical personal for correct use of nebulizers is important. The knowledge and ability of physicians, nurses and patients about nebulizer therapy was investigated by means of specially prepared questionnare. Materials and Methods: Twenty eight doctors, 51 nurses and 29 patients who were asked to answer a questionnaire form including 36, 15, 15 questions respectively were enrolled in this study. Questions included demographic features, knowledge and usage ability about nebulizer subgrups. Evluating the results about knowledge and ability separately as % knowledge and % ability scores. Results: It was seen that doctors (16/28) preferred using disposable- oxygen dependent nebulizers and most used bronchodilators (23/28) via nebulization. About half of the doctors (13/28) informed the patient about using nebulizer and only 4/28 doctors chose nebulizer type. Nurses had beter knowledge about cleaning nebulizer (doctors 25%, nurses 42%). Most patients (65.5%) used tap water for cleaning the nebulizers. While the ability scores were, respectively, 53.17%, 53.21%, 52.58% for the doctors, for the nurses and the patients the scores were, respectively, 38.67%, 38.82%, 42.41%. Conclusion: These results showed that knowledge about inhaled drug therapy and nebulizers of medical personnel was poor. We believe that the results will be better after training on the subject.