Türk Sosyal Güvenlik Reformu ve Sosyal Adalet

Özet

Sosyal adalet, başta refah, gelir ve sosyal statü gibi maddi veya sosyal ödüllerin ahlâken haklılaştırılabilir bir dağıtımına işaret eder. Bir sosyal politika aracı olarak sosyal güvenlik ise; sosyal politikanın sosyal adaleti gerçekleştirme idealine hizmet ettiği ölçüde başarılıdır ve etkindir. ILO'ya göre küreselleşmenin insanîleşmesi kadar meydana getirdiği ekonomik ve sosyal krizlerin aşılması da sosyal adaletle gerçekleşecektir. Bu sebeple ILO yeni sosyal güvenlik anlayışının ve sosyal güvenlik politikalarının merkezine sosyal adaletin gerçekleştirilmesi amacını koymuştur. Bu çalışma, Türkiye'de 2008 yılında gerçekleştirilen sosyal güvenlik reformunun sosyal güvenliğin sosyal adaleti gerçekleştirme idealine ne ölçüde hizmet ettiğinin belirlenmesine yöneliktir. Bu değerlendirme, reformun merkezinde bulunan genel sağlık sigortası ve yaşlılık sigortası ile ilgili olarak yapılacaktır. Türk sosyal güvenlik sistemindeki reformun genel sağlık sigortası ayağı; koruma kapsamına alınan kişiler, devletin finansmana katılması, sağlık hizmetlerine erişimin kolaylaştırılması gibi değişiklikler sosyal adalet ilkesini güçlendirmiştir. Ancak hizmet farkı ödemeleri gibi sosyal adalet ilkesini zedeleyecek uygulamalar da vardır. Yaşlılık sigortası ayağında ise; sosyal güvenliğin sosyal adalet ilkesinden uzaklaşılan yenilikler söz konusu olmuştur.

Abstract

Social justice refers to morally defensible distribution of benefits/rewards in society, evaluated in terms wages/housing/medical care/welfare benefits and so on. Social security as a social policy instrument will also be effective/succeed when its aforementioned aim is achieved. According to the ILO, humanizing globalization can be achieved by social justice. Therefore the ILO has placed to realize social justice into the new social security approach/policies. The purpose of this study is to evaluate to what extent is closer to the social justice ideal of the social security reform in Turkey (2008). It focuses on universal health and old-age insurances branches expressed as the main axis of reform. Universal health insurance reform empowers social justice: to scope of protection the people; to participate the state to funding; to facilitate access to health services etc. Nevertheless difference in service payments are some praxes which shatter social justice. Old-age insurance also blows the cobwebs away which get away from social justice.