Türkiye'de Engelli İstihdamının Çok Kriterli Karar Verme Yöntemleri ile Değerlendirilmesi

Evaluation of Disability Employment with Multi-Criteria Decision Making Methods in Turkey

Özet

İstihdam, zamanı verimli değerlendirme, sosyalleşme, topluma katkıda bulunma gibi bireyin en temel ihtiyaçlarını karşılamaya yönelik faydalar sağlamaktadır. Ekonominin canlı veya dinamik bir şekilde sürdürülebilirliğinin korunması için engelli ve engelsiz her bireyin istihdamının sağlanması gerekmektedir. Böylelikle, engelli bireylere gerekli destek sağlandığında rahat ve etkin bir şekilde engelli bireyler hem kamu hem de özel sektörde ekonomiye katkıda bulunabileceklerdir. Bu çalışmada, Türkiye İş Kurumu (İŞKUR) verileri dikkate alınarak Türkiye’de yıllar bazında engelli istihdamının performans değerlendirmesi yapılmıştır. Bu değerlendirme kapsamında, Çok Kriterli Karar Verme (ÇKKV) yöntemlerinden Gri İlişkisel Analiz ve MAUT (Multi Attribute Utility Theory) kullanılarak Türkiye’de engellilerin hangi yıllarında daha fazla istihdam yapıldığı araştırılmaktadır. Araştırmada, 2009-2017 yılları alternatif olarak alınarak performans değerlendirmesi yapılmıştır. Değerlendirme sonucunda, Gri İlişkisel Analiz yöntemine göre ilk üç sırada 2012, 2017 ve 2014 yer alırken, MAUT yöntemine göre ilk üç sırada 2012, 2014 ve 2013 yılları yer almıştır. Son sırada ise her iki yönteme göre 2010 yılı yer almıştır.

Abstract

Employment provides benefits to meet the most basic needs of the individual, such as time-efficient assessment, socialization, and contribution to society. In order to preserve the sustainability of the economy in a lively or dynamic manner, it is necessary to ensure the employment of every person with and without disabilities. In this way, individuals with disabilities will be able to contribute to the economy in both public and private sectors. In this study, with Turkey Business Association considering data, the performance evaluation of disability emploment was evaluated in some years in turkey. Within the scope of this assessment, using Multi-Criteria Decision Making (MCDM) methods using Gray Relational Analysis and MAUT (Multi Attribute Utility Theory), it was investigated in which years the disability employment was done. In the study, 2009-2017 years were taken as an alternative and a performance evaluation was made. According to the Gray Relational Analysis method, the first three places were 2012, 2017 and 2014, while the first three places were 2012, 2014 and 2013 according to the MAUT method. In the last place, 2010 took place according to both methods