Şişmanlık, fazla kiloluluk ve çevre

Özet

Şişmanlık ve fazla kiloluluk sıklığı birçok ülkede artış göstermektedir. Dünya Sağlık Örgütüne göre, 2015 yılında dünyada 2,3 milyar yetişkin fazla kilolu, 700 milyon kişi de şişman olacaktır. Üç milyona yakın insan her yıl fazla kiloluğun ya da şişmanlığın yol açtığı sorunlar nedeniyle ölmektedir. Beş yaş altı çocuklarda ise, 2010 yılı için 40 milyon çocuğun fazla kilolu olduğu bilinmektedir. Şişmanlık çok nedenlidir ve enerji alımı ile harcanması arsındaki dengesizliğin sonucu ortaya çıkmaktadır. Şişmanlığa ve fazla kiloluğa neden olan birçok çevresel etken vardır ve etkenlere çeşitli düzeylerde maruz kalınabilir. Bunlar, bireysel düzeyde, ev çevresinde, iş çevresinde, okul çevresinde, yerel, ulusal ve uluslararası düzeyde olabilir. Şişmanlığın çevresel özelliklerinin belirlenmesi, kontrol ve müdahale programlarının oluşturması açısından temel oluşturmaktadır. Şişmanlık ve kilo fazlalığının özellikle endüstrileşmiş ülkelerde hızla artış göstermesi, biyolojik faktörlerden çok çevresel değişiklikler ile ilişkilendirilmektedir. Şişmanlık ve çevre ilişkisinde ev çevresi, gıda çevresi ve gıda yoksunluğu ile ilgili çalışmalar ve sosyoekonomik değişkenler üzerinde durulan ana başlıklardır. Okul ve iş çevresinde sağlıklı gıdaların varlığı ve ulaşılabilirliği araştırma konuları arasında yer almaktadır. Obesojenik bileşikler olarak adlandırılan kimyasal maddeler de son yıllarda şişmanlığa neden olan faktörler arasında giderek daha fazla oranda sayılmaktadır. Bu grupta birçok kimyasal madde bulunmaktadır. Bu yazıda şişmanlık ve fazla kilolulukla çevre ilişkisinin incelenmesi amaçlanmaktadır.

Abstract

The prevalence of overweight and obesity is increasing in many countries. According to the World Health Organization, 2.3 billion adults will be overweight and 700 million of them will be obese by 2015. Nearly 3 million people have died each year due to health problems caused by obesity and overweight. In 2010, 40 million children under the age of five have been evaluated as overweight. Obesity is a consequence of the imbalance between energy intake and output and has a multifactorial etiology. There are many environmental factors that promote obesity and being overweight. People may be exposed to these environmental factors at home, school environment, work environment, local, national and international levels. Defining environmental components of obesity is essential for obesity control and intervention programs. The rapid increase of obesity and overweigtht especially in industrial countries could be related to environmental changes more than biologic factors. Home environment, food environment and food deserts, as well as sociodemographic variables are the main topics in obesity and environment relations. Availability and accessability of healthy foods in school and work environment is one of the areas of obesity researches. In recent years, it is acknowledged that chemical materials named as obesojenic compounds are one of the factors that causes obesity. There are many chemical compounds in this group. This paper has aimed to review the relation of obesity and environment.