Sigara bırakmada kullanılan tedavi yöntemleri

Özet

On yedi milyon kişinin sigara tüketicisi olduğu ülkemizde, her yıl 100 bin insanımız sigaraya bağlı gelişen hastalıklar nedeniyle yaşamını yitirmektedir. Sigara içimi tek başına önlenebilir morbidite ve erken mortalitenin en önemli nedenidir. Bu nedenle sigara bırakma tedavileri ulusal sağlık programları içinde önemli bir yer tutar. Sigara bırakma tedavisinin ilk basamağı hastayı sigarayı bırakması konusunda motive etmek, bilgilendirmek ve desteklemektir. Ardından uygun farmakolojik tedavi planlanmalıdır. Sigaranın bırakılması için çeşitli farmakolojik tedaviler uygun bulunmuştur. Bunlar arasında nikotin replasman tedavisi ve bupropion en önemli iki ajandır. Nikotin replasman tedavisi (NRT) sigara içme isteğini ve tütün yoksunluğu yakınmalarını azaltıcı etkisi ile sigara bırakma da güvenilir bir tedavi biçimidir. Özellikle fiziksel bağımlılığı olan olgular için uygun bir tedavi seçeneğidir. NRT için kullanılan preparatlar; transdermal nikotin bantı, nikotin sakızı, nazal sprey, sublingual tablet ve inhalerdir. Ülkemizde bu preparatlardan yalnızca nikotin sakızı ve transdermal nikotin bandı bulunmaktadır. Maliyeti yaklaşık olarak bir haftalık sigara maliyeti kadardır. Kullanımının kesinlikle uygun olmadığı durumlar; yeni geçirilmiş miyokard enfarktüsü, aritmi, stabil olmayan anjina pektoris, psöriasis, kronik dermatitis ve ürtiker gibi kronik yaygın cilt hastalıklarıdır. Bupropion; en yaygın kullanılan NRT dışı tedavidir, güvenli ve iyi tolere edilen bir tedavi yöntemidir. Sigara içme isteği üzerine azaltıcı etkisi olan bir antidepresandır. Sigara bırakma tedavisinde etkili olduğu gösterilmiştir. Sigara bırakma üzerine etki mekanizması tam olarak bilinmemektedir. En yaygın yan etkisi; aðız kuruluğu, uykusuzluk, uyku bölünmeleri, ciltte kızarıklık ve kaşıntıdır. Diğer antidepresanlarda olduğu gibi düşük oranlarda konvülziyon ve alerjik reaksiyon riski vardır. İlaç dışı tedavi yöntemleri olarak kullanılan hipnoz ve akupunktur tedavileri etkisizdir.

Abstract

Seventeen million people smoke in Turkey and every year one hundred thousand people die due to smoking related diseases. The most important cause of preventable morbidity and early mortality is smoking. Because of this, smoking cessation therapies have an important role in national health programs. The first step of smoking cessation therapy is motivation, giving information and supporting the patient and then pharmacological therapy must be planned. For smoking cessation, multiple pharmacological therapies have been approved. The most important two therapy modalities are bupropion and nicotine replacement therapy (NRT). The relieving effect of NRT on craving for smoking and withdrawal symptoms is well described; NRT is also a safe therapy modality. NRT is especially suitable for smokers with physical addiction. The medications prepared for NRT include transdermal nicotine patch, nicotine gum, nasal spray, sublingual tablet and inhaler. In our country, only nicotine gum and patches are available. The cost of this therapy is nearly equal to the cost of cigarettes consumed weekly. The contraindications of NRT include recent myocardial infarction, cardiac arrhythmias, unstable angina pectoris and chronic dermatological disseas such as psoriasis, chronic dermatitis and urticaria. Bupropion is the most commonly used alternative to NRT, a safe and tolerable drug. It is an anti-depressant with a diminishing effect on the desire to smoke. The effect on smoking cessation is not well known. Most common side effects are; xerestomia, sleep disorders, rash and pruritus. It has low risks for convulsion and allergic reaction, like other anti-depressants. Hypnosis and acupuncture are ineffective paramedical therapy modalities.