Halk sağlığı açısından ruhsal bozukluklarda üç boyutuyla damgalama

Özet

Ruhsal bozukluğu olan bireylerin damgalanmayla karşılaşmaları küresel düzeyde bir sorundur. Bu durum halk sağlığı açısından önemli sonuçlara yol açmaktadır. Damgalama kavramı genel olarak üçe ayrılmaktadır: Toplum damgası, kendi kendini damgalama ve yapısal ayrımcılık. Bunların her biri farklı olumsuzluklara neden olmaktadırlar. Damgayı oluşturan beş bileşen vardır. Birincisi, damganın kaynağı olmak için bir özellik gerekmektedir. İkinci olarak bu damgalama nitelikleriyle ilişkili olan stereotipler (kalıplaşmış yargılar), olmalıdır. Damganın üçüncü bileşeni ise emosyonel tepki olup toplumun negatif stereotipleri bilmesini ve onları paylaşıyor olmasını gerektirir. Dördüncü nokta, var olan önyargının davranışsal olarak ayrımcılığa yol açmasıdır. Damga ve ayrımcılığın beşinci ve en son bileşeni, grubun etkin bir şekilde damgalanabilmesi için gerekli olan sosyal, politik ve ekonomik güçtür. Günümüzde, dünyada ve Türkiyede etkinlikte bulunan çeşitli damga karşıtı girişimler ve programlar, var olan damgalamaya karşı farkındalık yaratmaya ve toplumu bilinçlendirmeye çalışmaktadırlar.

Abstract

Stigmatization of patients with mental disorders is a global problem. The current status creates serious public health consequences. The stigmatization concept may be of three types: Public stigmatization, self stigmatization and structural discrimination. Each of these forms causes a variety of negative consequences. There are five components of stigmatization. First, in order to become the source of a stigma, a specific characteristic is needed to stigmatize the individuals. Secondly, there must be stereotypes related to the specified characteristics. Thirdly, emotional reactions occur as a consequence if members of the society are both familiar with the negative stereotypes and also share them. Fourth, prejudice leads to discrimination as a behavioral reaction. As the final component of stigma, social, economic and political power is necessary to effectively discriminate against a stigmatised group. Currently various interventions and programs against stigmatization worldwide and in Turkey are organizing activities to create public awareness and consciousness about stigma.