Osteoporozda Komorbiditeler*

Özet

Giriş: Osteoporozlu hastalarda geniş bir yelpazeye yayılabilen komorbiditeler osteoporozun tedavisini sıklıkla olumsuz etkilemekte, hekimler ve hastalar öncelikle sistemik komorbiditelere odaklanıp başlangıçta klinik olarak sessiz seyreden osteoporoz hastalığının tanısını ve tedavisini göz ardı veya ihmal edebilmektedirler. Amaç:Bu çalışmada amaç; Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Fiziksel Tıp ve Rehabilitasyon Kliniğine yatarak tedavi programına alınan ve osteoporoz tanısı almış olan hastalarda komorbidite varlığını araştırmaktır. Gereç ve Yöntem: Hacettepe Üniversitesi Girişimsel Olmayan Klinik Araştırmalar Etik Kurul onayını takiben; 2003-2013 yılları arasında Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Fiziksel Tıp ve Rehabilitasyon Kliniğine yatarak tedavi programına alınan 2445 hasta retrospektif olarak tarandı. 502 hastaya Dual Enerji X Işını Dansitometri ile kemik mineral yoğunluğu ölçümü yapıldığı tespit edildi. Bu hastalardan T- skoru Dünya Sağlık Örgütü tanımlamasına göre ≤-2,5 olanlar osteoporoz olarak kabul edildi. Osteoporoz hastalarının elektronik veri tabanları kullanılarak epikriz bilgilerinden yaş, cinsiyet, vücut kitle indeksi ve osteoporoza eşlik eden komorbid hastalıkları kaydedildi ve 16-94 yaş arasındaki 190 hasta çalışma kapsamına alındı. Bulgular: Hastaların ortalama yaşı 69.38±13.53 (16-94), boy uzunluğu 158.47±9.27 (129-205), kilosu 69.09±13.46 (42-120), vücut kitle indeksi 27.60±5.45 (17.3-50.6) olarak hesaplandı. Altmış beş yaş altı 53 (ortalama yaş: 51.1), 65 yaş ve üstü 137 (ortalama yaş: 76.0) hasta bulunmaktaydı. Hastaların 152si (%80) kadın, 38i (%20) erkekti. Osteoporoz tanısı almış olan, 65 yaş ve üzeri hastalarda %30.6 sıklığında, 65 yaş altında ise %13.2 sıklığında, dört ve üzerinde komorbid hastalık bulunmaktaydı. En sık görülen komorbidite hipertansiyon olarak tespit edildi. Bunu hiperlipidemi, diabetes mellitus, koroner arter hastalığı, kronik obstrüktif pulmoner hastalık, serebrovasküler hastalık, hipotiroidi, total abdominal histerektomi ve bilateral salfingoferektomi, total diz ve kalça artroplastisi takip etmekteydi. Sonuç: Bir ya da daha fazla komorbiditesi olan hastalar birincil ve ikincil osteoporoz açısından sıkı takip edilmeli ve detaylı risk hesaplaması yapılmalıdır. Sadece koruyucu yaklaşımlar değil, erken tanı ve etkin tedavi de göz önünde tutulmalı, hastaların tedavileri, komorbiditeleri göz önüne alınarak; hasta uyumunu önceleyecek şekilde düzenlenmelidir

Abstract

Background: In patients with osteoporosis may spread to a wide range of co-morbidities often adversely affecting the treatment of osteoporosis. Physicians and patients primarily focus on systemic co-morbidities and they can easily be able to neglect or underestimate the diagnosis and treatment of osteoporosis which is initially characterized as a clinically silent disease. Objective: The aim of this study is, to investigate the presence of co-morbidities in inpatients who were diagnosed as osteoporosis in Hacettepe University Faculty of Medicine, Department of Physical Medicine and Rehabilitation. Materials and Methods: After the approval of the Hacettepe University Clinical Ethics Committee, medical records of 2445 cases admitted to Department of Physical Medicine and Rehabilitation from the electronic data base were retrospectively analyzed between the years of 2003- 2013. Bone mineral density measurement with Dual Energy X-Ray Densitometry were performed in 502 patients. Of these, 190 patients between the ages of 16-94 were diagnosed as osteoporosis, as defined by the World Health Organization T-score ≤-2.5 and they were studied to record their age, gender, body mass index and presence of comorbid diseases. Results: Mean age of the patients was 69.38±13.53 years (range 16-94). Where mean results for height, weight and body mass index were 158.47±9.27 cm (129-205), 69.09±13.46 kg (42-120) and 27.60±5.45 (17.3-50.6) respectively. There were 53 patients under 65 years (mean age: 51.1) and 137 patients 65 years and over (mean age 76.0). Of these patients, 152 were females (80%) and 32 were males (20%). It was found that; the osteoporotic patients who were over 65, had 30.6% and the ones under 65, had 13.2%, four or more co-morbid diseases. The most common co-morbidity was found to be hypertension. It was followed by hyperlipidemia, diabetes mellitus, coronary artery disease, chronic obstructive pulmonary disease, cerebrovascular accident, hypothyroidism, total abdominal hysterectomy and bilateral salphingoopherectomy, total knee and hip arthroplasty. Conclusion: Patients with one or more co-morbidities should be followed strictly in terms of primary or secondary osteoporosis and detailed risk calculation should be done. Not only the preventive measures, but early diagnosis and effective treatment should be taken account seriously as well. Treatment recommendations for the patients with several co-morbidities must employ strategies taking patient compliance into account.